و ان كانت مبتدئة او مضطربة و لها تميز عملت عليه و لو فقدته رجعت المبتدئة الى عادة اهلها فان فقدان او كنّ مختلفات العادات تحيضت في كل شهر
شرح
جوهرى در صحاح اللغة : قومى بودند كه در ميان كوفه و بصره فرود مىآمدند و در مدت را حيض حساب كنند ] و اگر متجاوز از ده روز شد وظيفه دارند به مقدار عادت رجوع نموده و همان را حيض حساب كرده و ما بقى را استحاضه حساب مىكنند .
[ دو نكته : 1 - استقرار عادت به اين است كه حدّ اقل دو ماه متوالى هر ماه مدت معينى مثلًا هفت روز حيض شده سپس پاك شده چنين كسى بار سوّم كه خون مىبيند از همان اوّل حكم به حيض مىكند .
2 - زنهاى صاحب عادت داراى سه دستهاند :
الف : صاحبان عادت وقتيه و عدديه .
ب : صاحبان عادت وقتيه فقط .
ج : صاحبان عادت عدديه فقط كه تفصيل مطلب را بايد از كتب مفصله جويا شد ] .
2 - زنان مبتدئه : خانمى كه بار اوّل حيض او است و هنوز عادت مستقرى ندارد .
3 - زنان مضطربه : خانمى كه چندين بار حيض شده ولى هر بارش با بار قبلى از لحاظ وقت و عدد متفاوت بوده و لذا عادت معينى پيدا نكرده .
حال اين دو گروه در مرحلهء اوّل وظيفه دارند به تميز مراجعه نموده و بدان عمل كنند [ ذات التميز آن خانمى است كه دو يا چند نوع خون مىبيند كه بعضى قوى و بعضى ضعيفند در اينجا قوى را حيض قرار مىدهد و ضعيف را استحاضه و ملاك در قوّت يكى از سه امر ذيل است :