الثانى : يحرم التكسب بالآلات المحرّمة كالعود و المزمار و الاصنام و الصلبان و آلات القمار كالشطرنج و النرد و الاربعة عشر .
شرح
است بايد از كتب مفصله جويا شد ولى ظاهراً قول ثانى حق است ] .
نوع دوّم : اكتساب و امرار معاش بتوسّط آلات و ابزار لهو و لعب و آلاتى كه تمام منفعت آنها يا منفعت اصلى و غالب آنها در مسير حرام و نامشروع باشد حرام است و اين حرمت شامل هر گونه دخل و تصرفى در آنها مىشود اعمّ از ساختن اين آلات ، تعمير كردن آنها ، حمل و نقل آنها ، نگهدارى و حفظ و حراست آنها و بيع و شراء آنها از تمام اين راهها كسب مال بدين منظور حرام است و آلات حرام عبارتند از قبيل :
عُودْ : كلمهء عود مفرد اعواد و عيدان و به معناى چوب است و منظور در اينجا ابزارى از ابزارهاى نوازندگى است .
مزمار : ناى نوازندگى ، در زبان عربى به هر چيز لوله شكل كه در آن بتواند دميد اطلاق مىشود و خلاصه منظور نى است كه در آن مىنوازند .
اصنام : اصنام جمع صنم و در فارسى به معناى بُت است كه جزو آلات حرام است چون از بتها با همين شكلى كه دارند فايدهء ديگرى برده نمىشود .
صلبان : جمع صليب و به معناى آن چيزى است كه مسيحيان به نشانهء صليب حضرت عيسى به گردن مىآويزند ، بر بالاى قبرها نصب مىكنند و . . .
و تمام آلات و ابزار قمار [ بر دو باخت ] از قبيل :
شطرنج : از جملهء بازيهاى معروف و متداول دنيا است و نيازى به ذكر ندارد .
نرد : نوعى بازى است كه بوسيلهء دو طاس و سى مهره كه پانزده مهرهء آن سفيد و پانزده مهره سياه بر روى تختهء نرد يا صفحهء مقوائى انجام مىشود و اختراع آن به بزرگمهر نسبت داده شده « مراجعه شود به جلد چهارم فرهنگ معين ص 4700 » .
اربعة عشر : نوعى قمار بوده كه در قديم الايام معمول بوده .