و ان يجرى عليهم احكام المسلمين فان التزموا بها كف عنهم و لا حدّ للجزية بل بحسب ما راه الامام ( ع ) و لا تؤخذ من الصبيان و المجانين و البله و النساء
شرح
نياورند .
6 - احكام مسلمين بر آنها نيز جارى شوند و خلاصه قوانين دولت اسلامى را بپذيرند [ و شرائط ديگرى از قبيل عدم سكونت در حجاز و عدم عبور از محدودهء حرم در مكّه و عدم سب مقدسات و تمايز شكلى و عدم ارتفاع و اشراف منازل كفار ذمى بر منازل مسلمين نيز مطرح است كه هر كدام به نوبهء خود قابل دقت است ] آنگاه اگر سه گروه فوق الذكر به اين شرائط ذمّه ملتزم گشتند كفّار ذمى بر شمرده مىشوند و جنگ با آنها تعطيل شده و مال و جان و ناموس آنها در پناه حكومت اسلامى محفوظ و خود آنها از رعاياى امام محسوب مىشوند .
[ نكته : منظور از ذمّه يا عقد ذمّه چيست ؟ ذمّه به معناى تأمين و پناه دادن است و عقد عبارتست از مجموعهء كلماتى كه شفاهاً يا كتباً به واسطهء آن معاهدات فى ما بين دو كس يا دو گروه بر قرار مىگردد و در اصطلاح فقهى عقد ذمه عبارتست از قرار داد ويژهاى كه ميان رهبر و امام مسلمين و يا نائب او با فرد يا جماعتى از كفّار اهل كتاب منعقد مىگردد و طبق آن حكومت و امت اسلامى حفظ و امنيت جانى و مالى و ناموسى كفار را بر عهده و ذمه مىگيرند و در مقابل كفار هم پرداخت ماليات ويژهاى به نام جزيه را به بيت المال مسلمين به عهده مىگيرند ] .
حدود جزيه : جزيه حدّ و مرز معيّنى ندارد بلكه بستگى دارد به آن مقدارى كه امام المسلمين ( ع ) مصلحت بداند و از آنها بگيرد و حضرت على ( ع ) بر فقيران سالى دوازده درهم و بر طبقات متوسط جامعه سال 24 درهم و بر اغنيا و ثروتمندان سالى 48 درهم تعيين فرمودند .
كسانى كه از پرداخت جزيه معافند عبارتند از : 1 - كودكان 2 - مجانين 3 - سفهاء 4 - زنان .