تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 147
و نسياناً قضاها و لو كان جاهلًا فان كان قد احترق القرص كله قضى و الّا فلا و لو اتفقت وقت فريضة حاضرة تخير ما لم تتضيق إحداهما و لو تضيقتا قدم الحاضرة و لا قضاء مع عدم التفريط ، براى خصوص زلزله واجب مىشود وقت آن مادام العمر است و زمان خاصى ندارد يعنى تا آخر هم اداء است اگر چه بايد تعجيل كند . مطلب پنجم : در خصوص كسوفين كه نماز آيات مدتدار بود و ذكر شد اگر در وقت خود نماز آيات را بجا آورد كه غرض حاصل شده امّا اگر نماز آيات از او فوت شد آيا قضا واجب است در خارج وقت يا خير ؟ در اينجا مسأله سه صورت دارد : 1 - اگر عمداً نماز آيات را در وقت خودش بجا نياورده قضا واجب است مطلقا . 2 - و اگر عالم به حكم شرعى بود ولى نسياناً نماز آيات را ترك كرده قضا واجب است مطلقا . 3 - و اگر جاهل بود [ به حكم شرعى يا به موضوع آن ] و نماز را نخواند چنانچه كل قرص شمس يا قمر گرفته بود و استيعاب حاصل شده بايد در خارج وقت و بعد العلم قضا نمايد و اگر بعض قمر گرفته بود قضا واجب نيست [ البته در خصوص اين مطلب اقوال فراوانى است كه جناب شهيد ثانى در شرح لمعه ج 1 آورده فراجع ] . مطلب ششم : گاهى نماز آيات در غير وقت فريضه يوميه واجب مىشود ، مثلًا از نيمهء شب به بعد خسوف حاصل شده و يا قبل از ظهر كسوف آمده و يا بعد از ظهر و انجام ظهرين كسوف حاصل شده در اينجا واضح است كه فقط اشتغال ذمه به نماز آيات پيدا مىكند ولى اگر چنانچه اتفاقا و تصادفا خسوف و يا كسوف در وقت