تبصرة المتعلمين في أحكام الدين ( شرح تبصره علامه حلى ) ( فارسى ) — صفحة 134
و فيه فصول : الاوّل في الجمعة و هي ركعتان عوض الظهر و وقتها من زوال الشمس الى ان يصير كل شيء مثله و شروطها : السلطان العادل او من نصبه و العدد و هو خمسة نفر احدهم الامام و الخطبتان و هما حمد اللَّه تعالى فصل اوّل : ( نماز جمعه ) . پيرامون نماز جمعه چند مطلب مطرح است : 1 - نماز جمعه همانند نماز صبح دو ركعت است كه در ظهر روز جمعه به جاى نماز ظهر انجام مىگيرد [ و قانون عوضيت آنست كه ميان عوض و معوض جمع نشايد پس اگر نماز جمعه با همهء شرائط انجام پذيرفت ما را از نماز ظهر كفايت مىكند ] . 2 - وقت نماز جمعه از اوّل زوال شمس از دائرهء نصف النهار [ اول ظهر شرعى ] است تا زمانى كه سايه هر چيزى در جانب مشرق به اندازهء خود آن چيز شود [ به فرمودهء علامه شعرانى : تقريباً به اندازهء نيمه فاصله ميان ظهر و غروب است يعنى اگر از ظهر تا غروب پنج ساعت باشد نزديك دو ساعت و نيم بعد از ظهر سايه شاخص به اندازهء شاخص مىشود و اگر شش ساعت باشد نزديك به سه ساعت ] . 3 - شرائط انعقاد نماز جمعه : به عقيدهء شيعه - يكى از شروط نماز جمعه وجود سلطان عادل است [ يعنى امام معصوم ( ع ) يا نائب خاص امام ( ع ) كه از سوى امام براى امامت نماز جمعه نصب شده و در دوران غيبت فقيه جامع الشرائط كه بسط يد دارد و حكومت تشكيل داده و يا فردى كه ولى فقيه او را نصب كند از دوران ائمه ( ع ) مىتوان به عصر مشعشع نبىّ اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و دوران پنجساله حكومت على عليه السلام مثال آورد و از عصر غيبت به زمان خودمان و دوران حاكميت اسلام و حكومت اسلامى امام خمينى ره تا به امروز مثال آورد ] . ب : يكى ديگر از شرائط عدد است يعنى حد اقل بايد پنج نفر كه يكى از آنها خود امام جمعه است اجتماع بكنند تا نماز جمعه منعقد شود و گرنه منعقد