و به همين سبب است كه گاهى ابن اسحاق در هنگام نقل مطالب ، براى راهنمائى شنوندگان روايات يا خوانندگان كتاب مقدّمهاى ذكر مىكند . مثلا در مخالفت قريش با پيغمبر صلعم و آزار دادن آن حضرت ، محمّد بن اسحاق پيش از آنكه به نقل روايات بپردازد مقدّمهاى از خود مىآورد [ 1 ] .
3 - پس از كتاب مبعث ، كتاب مغازى به معنى اخصّ شروع مىشود و شامل بيان مشاهدات عينى كسانى است كه در وقايع زمان پيغمبر صلعم حضور داشته و آن وقايع را به چشم خود ديدهاند . در اين قسمت گزارش مربوط به هر يك از جنگها و تفصيل فتح مكّه و حجّة الوداع و وفات پيغمبر صلعم و قضيّهء سقيفهء بنى ساعده و أشعارى كه در مرثيهء وفات آن حضرت سرودهاند آمده است [ 2 ] .
در اين قسمت است كه ابن اسحاق اطّلاعات و مشهوداتى را كه در طىّ قرن اوّل هجرى راويان و محدّثان مدينه جمع آورى كرده بودند به طور كامل به كار بسته و آنها را در سلك يك گاه شمارى منظّم درآورده است ، و چون دربارهء موضع يا واقعهء واحدى اخبار متعدّدى در دست داشته سعى كرده است كه از تلفيق آنها مضمون جامعى به دست آورده به عنوان مقدّمهء آن أخبار بيان كند
[ 3 ] .
هامش
[ ( 1 - ) ] رجوع شود به سيرة النبويه ( چاپ قاهره ) ج 1 ص 308 و 315 و 375 و ترجمهء فارسى حاضر ص 257 و 268 و 339 .
[ ( 2 - ) ] اين قسمت اخير كه مربوط به مرض موت پيغمبر صلعم و وفات آن حضرتست در يك فصل جداگانه آمده و آخر كتاب را تشكيل مىدهد ( سيرهء النبويه ج 4 ص 291 ) .
[ ( 3 - ) ] مثلا رجوع شود به سيرة النبويه ج 3 ص 286 و ص 321 و ج 4 ص 175 .