نظر قرآن دربارهء قلب
شايد نيازى به توضيح نباشد كه مقصود از قلب در اصطلاح عرفانى و ادبى ، آن عضو گوشتى كه در سمت چپ بدن واقع شده و همچون يك تلمبه خون را در رگها جارى مىسازد نيست . مثلًا در اين تعبير قرآن : « انَّ فى ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ » « 1 » و يا در اين تعبير عرفانى بسيار لطيف حافظ :
دلم رميده شد و غافلم من درويش * كه اين شكارى سرگشته را چه آمد پيش
روشن است كه منظور از دل و قلب ، حقيقتى متعالى و ممتاز است كه به كلى با اين عضو بدن تفاوت دارد . و همين طور آنجا كه قرآن از بيمارى دلها ياد مىكند : « فى قُلوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً » « 2 » معالجهء اين بيمارى از پزشك امراض قلب ساخته نيست ؛ اگر پزشكى بتواند اين نوع بيماريها را علاج كند بىشك مىبايد متخصص دردهاى روحى باشد .
هامش
( 1 )
. ق / 37 [ در اين سخن براى آن كه داراى قلب است بيدارى و آگاهى وجود دارد . ]
( 2 ) . بقره / 10 [ دلهاى ايشان مريض است ، پس خدا بر مرض آنها بيفزايد . ]