پيام سعد
ماجراى پرانقلاب و غمانگيز احد به پايان رسيد . مسلمانان با آنكه در آغاز كار با يك حملهء سنگين و مبارزهء جوانمردانه ، گروهى از دلاوران مشركين قريش را به خاك افكندند و آنان را وادار به فرار كردند ، اما در اثر غفلت و تخلف عدهاى از سربازان طولى نكشيد كه اوضاع برگشت و مسلمانان غافلگير شدند و گروه زيادى كشته دادند . اگر مقاومت شخص رسول اكرم و عدهء معدودى نبود ، كار مسلمانان يكسره شده بود . اما آنها در آخر توانستند قواى خود را جمع و جور كنند و جلو شكست نهايى را بگيرند .
چيزى كه بيشتر سبب شد مسلمانان روحيهء خويش را ببازند ، شايعهء دروغى بود مبنى بر كشته شدن رسول اكرم . اين شايعه روحيهء مسلمانان را ضعيف كرد و برعكس به مشركين قريش جرئت و نيرو بخشيد . ولى قريش همين كه فهميدند اين شايعه دروغ است و رسول اكرم زنده است ، همان مقدار پيروزى را مغتنم شمرده به سوى مكه حركت كردند . مسلمانان ، گروهى كشته شدند و گروهى مجروح روى زمين افتاده بودند و گروه زيادى دهشتزده پراكنده شده بودند . جمعيت اندكى نيز در كنار رسول اكرم باقى مانده بود . آنها كه مجروح روى زمين افتاده بودند ، و هم آنان كه پراكنده شده فرار كرده بودند ، هيچ نمىدانستند عاقبت كار به كجا كشيده و آيا رسول اكرم شخصا