مضيقهء بىآبى
معاوية بن ابى سفيان در حدود شانزده سال بود كه به عنوان امارت در شام حكومت مىكرد و بدون آنكه به احدى اظهار كند ، مقدمات خلافت را براى خويش فراهم مىساخت . از هر فرصتى براى منظورى كه در دل داشت استفاده مىكرد .
بهترين بهانه براى اينكه از حكومت مركزى سرپيچى كند و داعيهء خلافت را آشكار نمايد ، موضوع كشته شدن عثمان بود . او در زمان حيات عثمان به استغاثههاى عثمان پاسخ مساعد نداد و تقاضاها و استمدادهاى عثمان را نشنيده و نديده گرفت ، اما منتظر بود عثمان كشته شود و قتل وى را بهانهء كار خود قرار دهد . عثمان كشته شد و معاويه فورأ درصدد بهره بردارى برآمد .
از سوى ديگر مردم پس از قتل عثمان دور على را كه به جهات مختلفى از رفتن زير بار خلافت امتناع مىكرد گرفتند و با او بيعت كردند . على پس از آنكه ديد مسؤوليت رسما متوجه اوست ، قبول كرد و خلافت رسمىاش در مدينه كه مركز و دارالخلافهء آن روز بود اعلام شد . همهء استانهاى كشور پهناور اسلامى آن روز اطاعتش را گردن نهادند ، به استثناى شام و سوريه كه در اختيار معاويه بود . معاويه از اطاعت حكومت مركزى سرپيچى كرد و آن را متهم ساخت به اين كه كشندگان عثمان را پناه داده است و خود آمادهء اعلام استقلال شام و سوريه شد و سپاهى انبوه از شاميان