سخن زُهرى
جريانهاى ديگرى باز در تاريخ اسلام هست . أبو الفرج اصفهانى كه خودش اموىّ الاصل و يك مورخ است و شيعه هم نيست ، در مقاتل الطالبيّين مىنويسد كه وقتى خبر شهادت زيد بن علىّ بن الحسين « 1 » به زُهرى « 2 » رسيد گفت : « چرا اين قدر اين اهل بيت عجله مىكنند ؟ ! روزى خواهد رسيد كه مهدى از آنها ظهور كند . » معلوم مىشود مسألهء مهدى موعود از اولاد پيغمبر ، آنچنان قطعى و مسلّم بوده است كه وقتى خبر شهادت زيد را به زُهرى مىدهند زهرى فورا ذهنش به اين سو مىرود كه زيد قيام كرده است ، و مىگويد : « اين اولاد پيغمبر چرا عجله مىكنند ؟ ! چرا زود قيام مىكنند ؟ ! اينها نبايد حالا قيام كنند ، قيام اينها مال مهدى موعودشان است . » من كارى ندارم كه اعتراض زهرى آيا وارد است يا وارد نيست ؛ خير ، وارد هم نيست ؛ غرضم اين جهت است كه زهرى گفت : خواهد آمد روزى كه يكى از اهل بيت پيغمبر قيام كند و قيام او قيام ناجح و موفق باشد .
قيام « نفس زكيّه » و اعتقاد به مهدويت
امام حسن عليه السلام پسرى دارند به نام « حسن » كه هم اسم خودشان است و لهذا به او مىگفتند « حسن مثنّى » يعنى حسن دوم ، حسن بن الحسن . حسن دوم داماد أبا عبد اللَّه الحسين است . فاطمه بنت الحسين زن حسن مثنّى است . از حسن مثنّى و فاطمه بنت الحسين پسرى متولد مىشود به نام « عبد اللَّه » و چون اين پسر ، هم از طرف مادر به حضرت امير و حضرت زهرا متصل مىشد و هم از طرف پدر و خيلى خالص بود ، به او مىگفتند « عبد اللَّه محض » يعنى عبد اللَّه ، كسى كه يك علوى محض و يك فاطمى
هامش
( 1 ) . مىدانيد كه حضرت امام زين العابدين پسرى دارند به نام « زيد » . زيد قيام كرد و شهيد شد . راجع به زيد كه چگونه آدمى بوده است ، آدم خوبى بوده يا آدم خوبى نبوده ، حرفهايى هست ولى مطابق آنچه كه از روايات شيعه استفاده مىشود ائمهء ما زيد را تجليل كردهاند . در روايت كافى آمده است كه امام صادق فرمود : « به خدا قسم زيد شهيد از دنيا رفت . » و اين زيد همان كسى است كه زيديها يعنى شيعيان زيدى كه الآن در يمن هستند ، همه يا بيشترشان او را بعد از امام زين العابدين امام مىدانند . خودش به هر حال مرد خوبى بوده است ، مرد زاهد و متقىاى بوده است . مطابق روايات ما قيام او قيام امر به معروف و نهى از منكر بوده است نه قيام ادعاى امامت . بنابراين زيد از نظر ما مرد شريف و صالحى است .
( 2 ) . زُهرى از اهل تسنن است . زهرى و شَعبى دو نفر از تابعيناند ، يعنى كسانى هستند كه اصحاب پيغمبر را درك كردهاند نه خود پيغمبر را ، و اينها از مشايخ و علماى بزرگ عصر خودشان هستند .