هم گفتند « افرادى با او كينه داشتند » ( و اتفاقاً يكى از پسرخالههاى او نيز جزء قتله بود ) و خونش را لوث كردند ، ولى ظاهر اين است كه آن هم كار مأمون بود ؛ ديد او خيلى قدرت پيدا كرده و اسباب زحمت است ، او را از بين برد . بعد ، از سرخس آمدند به همين طوس . مرتب گزارشهاى بغداد هم مىرسيد . ديد نمىتواند با حضرت رضا و وليعهد علوى وارد بغداد شود ، اين بود كه حضرت را نيز در آنجا كشت .
يك وقت يك حرفى مىزنيم از نظر آنچه كه براى خود ما امرى است مسلّم . از نظر روايات شيعى شكى نيست در اينكه مأمون [ حضرت رضا را مسموم كرد ] ولى از نظر برخى مورخين اينطور نيست ؛ مثلًا مورخ اروپايى اين حرف را قبول نمىكند ، او مدارك تاريخى را مطالعه مىكند ، مىگويد : تاريخ نوشته « قيلَ » . اغلب مورخين اهل تسنن كه [ اين قضيه را ] نقل كردهاند ، نوشتهاند حضرت آمد در [ طوس ] مريض شد و فوت كرد و « قيلَ » كه مسموم شد ( و گفته شده كه مسموم شد ) . اين بود كه من خواستم با منطقى غير منطق شيعه نيز در اين زمينه صحبت كرده باشم ، و الّا قرائن همه حكايت مىكند از همين كه حضرت را مسموم كردند .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 146
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٤٦