درجهء اول را داشته باشد . على عليه السلام فرمود : من چنين پيشبينى مىكنم كه اسلام در ميان مردم به حالت پوستينى درآيد كه آن را وارونه پوشيدهاند ( وَ لُبِسَ الْاسْلامُ لُبْسَ الْفَرْوِ مَقْلوباً ) « 1 » ، همانطور كه پوستينى را وارونه مىپوشند ، مردم اسلام را وارونه تلقى كنند ، رو را به جاى پشت و پشت را به جاى رو بگيرند . در اين صورت نه تنها چنين پوستينى گرمى ندارد ، بلكه چيز مضحك و موحشى هم از آب درمىآيد . اگر ارزشهاى اسلامى معكوس شود ، ارزش درجهء اول درجهء آخر شمرده شود و درجهء آخر درجهء اول « 2 » ، معنايش همان اسلامى است كه وارونه شده ، پوستينى است كه آن را وارونه پوشيدهاند .
از نظر مسلمين ، ارزش امر به معروف و نهى از منكر متفاوت است . اين مسأله را از نظر علماى اسلامى توضيح مىدهم . البته علماى اسلامى تحت اين عنوان يعنى « ارزش امر به معروف و نهى از منكر چقدر است » بحث نكردهاند ، ولى مسألهاى را بحث كردهاند كه از آن مىتوان به ارزش امر به معروف و نهى از منكر در نظر علما پى برد . اصلى در اسلام است و حديث نبوى است كه بر طبق آن همهء علماى اسلام نظر مىدهند و آن اينكه پيغمبر اكرم فرمود : « اذَا اجْتَمَعَتْ حُرْمَتانِ تُرِكَتِ الصُّغْرى لِلْكُبْرى » اگر دو ارزش ، دو امر محترم در اسلام با يكديگر اجتماع پيدا كنند يعنى تزاحم پيدا كنند ، بايد كوچكتر را رها كنيد ، بزرگتر را بگيريد .
اين مطلب مثالهاى خيلى واضحى دارد . مثال معروفى كه ذكر مىكنند اين است :
وارد زمين غصبى شدن حرام است . اگر شما ديديد در يك زمين غصبى ، يك انسان و حتى يك حيوان و نفس محترمى در آب افتاده و دارد غرق مىشود ، چه بايد بكنيد ؟ يا بايد پا روى زمين غصبى بگذاريد - كه اين فى حد ذاته حرام است - و برويد او را نجات بدهيد ، يا به خاطر اينكه به زمين غصبى وارد نشويد سر جايتان بايستيد تا آن نفس محترم هلاك شود . اينجا چه بايد كرد ؟ دو حرمت است : يكى حرمت مال كه قوانين مالى بايد محفوظ بماند ، احترام مال مشروع مردم بايد محفوظ بماند ، بدون رضايت صاحبش نبايد به آنجا وارد شد ، و ديگر احترام نفس و جان . احترام مال هرگز
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 107 .
( 2 ) . فرض كنيد ارزش ناخن گرفتن كه در روز جمعه مستحب است آن قدر بالا بيايد كه جاى امر به معروف و نهى از منكر را بگيرد ، يا شانه زدن موى سر يا موى ريش به اندازهء امر به معروف و نهى از منكر و بالاتر از آن ارزش پيدا كند و يا زيارت مستحبى رفتن در حد ارزشهاى درجهء اول شمرده شود .