مسئله را كه چرا حركت مكانى اشتدادى نيست مىتوان به اين شكل حل كرد .
البته حركت مكانى ، تنقصى هم نيست زيرا تنقص اين است كه امر بالفعل تبديل به بالقوهء خودش بشود . اگر شىء ، مكانى را رها كند و اين فعليت تبديل به قوهء قبلىِ خودش بشود اين مىشود تنقص كه امرى است محال ولى اينكه يك شىء در حركات اشتدادى خودش دور بزند و به قوهاى مثل قوهء قبلى برگردد مانعى ندارد چنان كه در حركت دورى چنين است . در حركت دورى ، شىء دوباره به نقطهء اول و به قوهاى مثل همان قوهء اول مىرسد اما اين قوه عين قوهء اول نيست و تنها مثل آن است . آن چيزى كه محال است اين است كه يك فعليت به عين همان قوهاى كه قبلًا بوده است تبديل شود ، اما اينكه آن فعليت رها شود بدون آنكه به قوهء قبلى تبديل شود مانعى ندارد . مراتب حركت با زمانِ خودشان موجودند و هر مرتبهاى از حركت [ تنها ] در زمان خودش موجود است « 1 » .
هامش
( 1 ) . [ در جلسهء بعد توضيحات تكميلى در مورد حركت أينى و نيز مثال ظرف آب ارائه شده است . ]