جلسهء بيست و نهم
بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
« و كذا لايمكن الحركة فى مقولة متى ، و أما الاضافة فإنها وإن وقعت . . . » « 1 » .
بحث به اينجا رسيد كه در باب حركت در حركت چه بايد گفت ؟ آيا حركت در حركت محال است يا محال نيست ؟ گفتيم كه واقعيتى در خارج وجود دارد و آن عبارت است از افزايش متوالى سرعت حركت ( متوالى به معناى على الدوام ) ، و ديگر كاهش متوالى و على الدوام سرعت يك حركت . وقتى سنگى به سمت پايين رها مىشود و يا از پايين به بالا پرتاب مىشود ، در اين موارد ، حركت ثابت نيست بلكه متغير است . آيا اين را ما مىتوانيم « حركت در حركت » بناميم و اگر آن را حركت در حركت مىناميم جواب آن برهان را چگونه بدهيم ؟ به نظر مىرسد كه اين هم « حركت در حركت » به آن معنا كه فلاسفه رد مىكنند نيست يعنى در اينجا حركت ، مسافت براى حركت واقع نمىشود ولى شايد نوعى « حركتِ حركت » باشد و لهذا آن اشكال هم وارد نيست .
توضيح مطلب اينكه حركت داراى صفتى است به نام سرعت . ما هيچ حركتى .
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحلهء 7 ، فصل 23 ، ص 79 .