حركت و سكون
جلسهء اول
بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
« و أمّا افلاطون الالهى فانه رسمها بأنها خروج عن المساواة . . . » « 1 » . .
بحث دربارهء تعريف حركت بود « 2 » . گفتيم تعريفى كه براى حركت مىكنيم به اصطلاح « تعريف به رسم » است ( يعنى در همان حد كه حركت را از غير حركت تشخيص بدهيم ) ، « تعريف به حد » نيست .
اولين تعريفى كه خودشان [ مرحوم آخوند ملاصدرا ] ذكر كردند اين بود كه حركت عبارت است از « حدوث تدريجى شىء » . در واقع حدوث بر دو قسم است :
حدوث دفعى و حدوث تدريجى . حدوث تدريجى همان حركت است كه حدوث را به « وجود بعد العدم » تعريف مىكنند . اگر « وجود بعد العدم » تدريجى باشد ، اين « وجود تدريجى بعد العدم » عبارت است از حركت .
بعد تعريف معروف ارسطو را نقل كردند كه ترجمهء عربى آن اين است : « كمال اول لما بالقوة من حيث إنه بالقوة » . عرض كرديم كه اين بهترين تعريفى است كه تاكنون .
هامش
( 1 ) . اسفار ، دورهء نه جلدى ، چاپ اسلاميه ، ج سوم ، مرحلهء 7 ، فصل دهم ، ص 24 .
( 2 ) . [ قبل از اين جلسه دو جلسهء ديگر برگزار شده كه متأسفانه نوارهاى آن موجود نيست . ]