اثبات طبيعت براى متحرك و اينكه . طبيعت مبدأ قريب همه حركات است
جلسه بيست و دوم
بسم اللَّه الرحمن الرحيم . فى إثبات الطبيعة لكل متحرك و أنها هى المبدأ القريب لكل حركة سواء كانت الحركة طبيعية أو قسرية او إرادية . « أما إذا كانت الأولى فظاهر أنّ فاعلها الطبيعه ، و أما اذا كانت قسرية . . . » « 1 » . .
محتواى اين فصل تا اندازهاى در فصل سيزدهم مطرح شد . عنوان فصل سيزدهم اين بود : « فى دفع شكوك أوردت على قاعدة كون كلّ متحرك له محرك » ، كه ما در آنجا گفتيم كه بهتر بود عنوان فصل چيز ديگرى بود . در آنجا اين مطلب ثابت شد كه هر متحركى محركى دارد و باز گفته شد كه محرك مباشر در حركات عرضى طبيعت است . مكرر در همين درس عرض كردهايم كه فلاسفه روى اين مطلب اصرار دارند و بعد هم در اواخر مباحث حركت بيشتر اين مطلب تأكيد خواهد شد كه فاعل مباشر هر حركتى كه در يك جسم صورت ميگيرد « طبيعت » خود آن جسم و به تعبير ديگر « صورت نوعيه » آن است كه « قوه » اى است جوهرى در آن جسم .
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحله 7 ، فصل 20 ، ص 64 .