تقسيمات قوهء محركه و اثبات محرك عقلى
جلسهء دوازدهم
بسم اللَّه الرحمن الرحيم .
فى تقسيم القوّة المحركة و فى اثبات محرك عقلى .
« إن من المحرك ما يحرك بالذات و منه ما يحرك بالواسطه . . . » « 1 » . .
در اين فصل دو مطلب مورد بحث است : تقسيمات قوهء محرك و ديگرى - به تعبيرى كه در اينجا آمده - اثبات محرك عقلى .
مقصود از محرك عقلى چيست ؟ محرك عقلى يعنى محركى كه محرك باشد ولى خودِ محرك لايتغير باشد ، تغيرناپذير و تحرك ناپذير باشد . بعدها خواهند گفت كه مبدأ حركت ممكن است يكى از سه چيز باشد : طبيعت ( يعنى طبع و به عبارت ديگر قوهاى كه در جسم هست ) ، نفس و يا عقل . اگر مبدأ حركت طبع يا نفس باشد ، لازمهء طبع و نفس تغير است ، ولى اگر هيچ نحو تغيرى در محرك راه نداشته باشد اصطلاحاً آن را « عقل » مىگويند .
هامش
( 1 ) . اسفار ، ج 3 ، مرحلهء 7 ، فصل 14 ، ص 47 .