( 3 ) سبق و لحوق يا تقدم و تأخر
تعيين ملاك در هريك از اقسام تقدم
بعد از آنكه ما بحث « مافيه التقدم » را يعنى بحث ملاك را بهطور كلى [ بيان ] كرديم اين مطلب باقى ماند كه اين « كلى » را در مورد اقسام سبق پياده كنيم . عرض كرديم كه پياده كردن اين ملاك كلى در بعضى از موارد مثل سبق بالرتبه ( نظير سبقهاى مكانى كه يكى از مصاديق سبق بالرتبه است ) نسبتاً ساده و روشن است و در مورد برخى ديگر از اقسام سبق مثل سبق زمانى تا اندازهاى مشكل است . اكنون به پياده كردن اين ملاك كلى در مورد هريك از اقسام سبق مىپردازيم .
ملاك در سبق بالرتبه
از جمله مواردى كه پياده كردن اين ملاك در آنجا نسبتاً روشن است سبق بالرتبه است ، براى اينكه گفتيم در سبق بالرتبه درواقع مسأله به اين نحو است كه دو شىء يك نسبت مشترك با شىء سوم دارند و از اين نسبت مشتركى كه اين دو شىء با شىء سوم دارند آنچه يكى دارد ديگرى دارد و ديگرى از همان نسبت مشترك چيزى دارد كه اوّلى ندارد .