از اين جهت است كه حكما در جواب اين سؤال بسيار بزرگ درباب عليت كه قبل از آنكه سؤال كنيم علت ب چيست بايد سؤال كنيم چرا اساساً ب نيازمند به علت است ، به اين حرف بسيار دقيق رسيدهاند كه همان امكان ذاتى ب ملاك نيازمندى به علت است .
البته در اينجا اگر ما نظر را اندكى دقيقتر كنيم از اين هم يك درجه لطيفتر مىشود . نه اينكه آن نظر نفى شود ، بلكه لطيفتر مىشود ، به همين بيانى كه عرض كرديم كه ملاك معلوليت « از او بودن » است . درواقع امكان ماهيت هم يك امر تبعى است كه در مرحلهء بعد انتزاع مىشود . عمدهاش اين است كه واقعيت اين وجود ، واقعيتِ « از اويى » است . اينجاست كه در فلسفهء صدرالمتألهين يك معنى ديگرى براى امكان خلق شده است كه اسمش را گذاشته است « امكان فقرى » .
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 191
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص١٩١