مىآيد و با اطلاعاتى كه آقاى ترزل در اختيار ما گذارده توانستيم موقعيت خليج انزلى را استوار بداريم .
پس از آن موقعيت آستارا و لنكران را با راههائى كه از اردبيل مىآيد و بعد راه شماخى را با دو راه كه از تفليس به بادكوبه مىرود از منابع مختلف بررسى نموديم .
شكل خارجى كرانههاى درياى خزر از دربند تا محل شرقى خليج قزلآقاج بر طبق آخرين نقشههاى منتشر شدهء روسها استوار گرديده است . نقشهء خليج قزلآقاج را از روى يك نقشهء خطى كشيديم و آن نقشه توسط آقاى سرهنگ روتيه « 1 » كشيده شده و براى ما فرستاده شده و او نيز چندين خط سير مسافرتى ديگر گرجستان و كشورهاى همسايه را براى ما فرستاده بود . نقشهء انزلى و همچنين بخشى از كرانهء جنوبى بر طبق خلاصه نوشتهها و جزئيات آقاى ترزل فراهم شد ، بقيه نتيجهء مراجعهء به اطلاعات مختلفى از مسافرتهاست كه در اين نواحى انجام شده و منتشر گرديده است .
اين نقشه خلاصهاى از يك نقشهء وسيع ديگرى است كه به زودى انتشار مىيابد ما در اينجا كار خود را محدود به اين مىكنيم كه آن مدارك اصلىاى را كه از آنها بهره بردهايم بنمايانيم ولى مقدار بسيارى باز مىماند كه هنگامى كه آن نقشه را كه گفتيم انتشار داديم گزارش مىدهيم آنگاه مردم از پژوهشهاى دقيقى كه ما براى پيشرفت جغرافياى كشورى كه پيش از اينها صحنهء نمايش چه بسيارى پيشامدهاى مهم بوده ، كردهايم از ما قدردانى خواهند نمود .
كوه آرارات كه به وسيلهء بيش از سى مسير كه همگى كاملا باهم منطبق است استوار گرديده و اين براى ما دليل تازهاى از منتهى درجهء خوبى مداركى است كه ما به كمك آنها به كار پرداختهايم . چندين كوه ديگر كه تفصيل آنها خيلى به درازا مىكشد و درميان آنها تنها كوه سبلان را ذكر مىكنيم نيز با درنظر
هامش
( 1 ) -Rottiers