با آجر ساخته شده و هنوز بالنسبه وضع خوبى دارد آوردهاند . پس از كشته شدن پسر اين ارباب اين كاخ متروك گرديد و اكنون رو به ويرانى است . ايرانيان از سكونت در خانهاى كه در آن يك مرگ غيرطبيعى و ناشى از عمل زور رخ داده باشد خيلى بيزارند و به همين دليل است كه در شهرهاى آنها بسيارى خانههاى ويرانه ديده مىشود .
در اين شهر بيش از دو هزار كارگر براى بافتن پارچههاى ابريشمى وجود دارد .
بيشتر محصولات اينجا در عراق مصرف مىشود و بقيهاش را به روسيه صادر مىكنند . اين پارچهها از نوع عالى نيستند و نمىتوان آنها را با پارچههاى كارخانههاى كاشان و يزد سنجيد .
دوازدهتا كارگاه براى ساختن تفنگ كوتاه هست كه لولههاى آنها خيلى كلفت است و جنس آن پستتر از لولههاى ساخت تركيه و لار است . شاه فرمان داده بود كه سيصد دستگاه چخماق و چكانندهء تفنگ در آنجا بسازند ولى در ظرف سه ماه بيش از سه يا چهارتا از آنها را تمام نكرده بودند .
بازار رشت از چهار كوچهء نامنظم تركيب يافته كه بخشى از آن را با نى و حصيرهاى تكه پاره پوشاندهاند در آنجا جز مواد خوراكى ، چند شيى براى رنگرزى ، تنباكو ، ابريشم خام و ظروف مسى مىبينيم . بازرگانانى كه به تجارت خارج مىپردازند در كاروانسراى سكونت مىكنند . يك دوجين ارمنى اهل هشتر خان چندين سال است كه در رشت سكنى گرفتهاند و در يكى از اين كاروانسراىها گردآمدهاند ؛ درحالى كه مسلمانان در كاروانسراى ديگرى هستند .
مسلمانها خريدار ابريشمند و با خود فقط پول و پارچههاى كاشان و يزد مىآورند .
ارمنىها آهن ، مس ، فولاد و اشياء مسى و حلبى و آهنى ، سينىهاى آهنى لعابدار ، آئينه ، بلور ، چاى ، كاغذ ، ماهوتهاى زمخت ، نخ ، زربفت و سيمبفتهاى كار مسكو ، قرمز دانه ، مقدار كمى بافتههاى كتانى و زعفران شيروان با خود مىآورند . از ايران به هشتر خان برنج ، مقدار بسيارى ابريشم ،
مسافرت در ارمنستان و ايران ( فارسى ) — صفحة 333
مساهمون: پير آمده ژوبر
ص٣٣٣