بندر و لنگرگاه آن در تابستان تا اندازهاى امن است چون بلندىهائى آن را احاطه كرده است . جمعيت اين شهر تقريبا پنج هزار نفر است كه قسمت مهمشان ترك هستند و به نظر مىآيد كه شهرت بدى را از ساكنين قديمى ساحلى كه از مغرب ، از هراكله تا به سفر گسترش يافته است به ميراث بردهاند . چون مدخل تنگه در شب دشوار به چشم مىآيد و جز به كمك دو چراغ دريائى ( فار ) كه بر روى كرانههاى اروپا و آسيا برپا گشته نمىتوان « 1 » آن را بازشناخت اينبار بارها آتش روشن مىكردند تا كشتىرانان را گول بزنند و كشتى آنان را به شن بنشانند . اظهار مىشود كه مردمان كنونى كيلى هنوز هم از اين خوى زشت و ناهنجار دست برنداشتهاند . آنچه محقق است اين مىباشد كه باوجود حمايت باب عالى هيچيك از كنسولهاى اروپائى تا امروز نتوانستهاند در هراكله باقى بمانند . تنها كنسولى كه در آنجا آمده و نام فرانسوى را مورد احترام درآورده آقاى آليه « 2 » دو اوت روش است كه چند ماهى در آنجا مانده بود و به لطف ايشان ما مديون يك يادداشت خيلى گرانبها هستيم كه آن را در اينجا استنساخ مىكنيم « 3 » .
هامش
( 1 ) - گزنفن ( لشكركشى سيروس ، كتاب 6 ) مىگويد كه در اين كرانه ، تراس بيتىنىهاThraces - Bithynienساكن بودند كه با يونانىها كه كشتيشان غرق شده يا به سبب حادثهاى به دستشان مىافتادند با كمال خشونت رفتار مىكردند .
( 2 ) -Allier de Hauteroche( 3 ) - دانويل در جغرافياى باستان و در نقشههايش بىگفتگو فريب يك قطعهء كتاب آرين را خورده كه در متن آن احتمالا توسط رونوشتكنندهها دست برده شده است . در آنجا وضع هراكله را اينطور شرح داده كه بايد در ته خليجى باشد كه از شبه جزيرهء آكروزينAcherusienتشكيل يافته است ؛ درصورتىكه اين شهر در خود مدخل خليج است به همان اندازه كه نمىشود دربارهء موقعيت آتن اشتباه كرد دربارهء موقعيت اين شهر هم نمىتوان اشتباه نمود . بقاياى آثار باستانيش زمين را پوشانيده و درخشش گذشتهاش را نمودار است و تأييد مىكند .
فاصلهء شهر از نوك شبه جزيره يكسوم فرسخ ( ليو ) يا حداكثر هشتصد توآز است . من اغلب در آنجا گرديدهام و ساعتم به دستم بوده و هرگز بيست دقيقه وقت نگرفته كه اين فاصله -