جلگه از چشم مىرود . ساختمانهاى قصر قاجار با زينتهاى خيلى باشكوه آرايش يافته و در آنجا اسليمىهائى مىبينيم كه در كمال ظرافت نقاشى كردهاند . شاه سه ماه آغاز سال ايرانى را كه مطابق ماه مارس و آوريل و مه 1806 « 1 » است در آنجا گذراند .
با فرارسيدن زمانى كه شاه بر طبق عادت براى سان ديدن ارتش پايتخت را ترك مىكند روز حركت را ستارهشناسان تعيين كردند و به همهء درباريان آگاهى داده شد كه آمادهء حركت باشند . بيست تن از زنان شاه بهمراهى زنان نديمهء ديگرى كه خدمتگزار بودند و خواجگان ، پيش از همه به راه افتادند . يكجارزن جاده را قرق كرد و در جاده فرياد مىزد كه هر مسلمان يا گبر يا كافرى بايد از سر راه ، خود را لااقل نيم فرسنگ كنار بكشد . پس از دو روز ، بازرگانان ، كارگران ، صنعتكاران و كسان ديگرى را كه داروغه ( رئيس شهربانى ) نام آنها را ثبت كرده بود و بايد همراه اردو باشند تا به كار خود بپردازند مانند كاروان به راه افتادند و بر اسبها ، شترها ، قاطرها و خرها هريك چادرها ، قاليها و لوازم ضرورى ديگر را بار كرده بودند . درميان اين مردم كه هريك حالى ديگرگون داشتند زنهائى ديده مىشد كه آنها را در تخت روان جا داده يا توى پالكى كه مانند سبدهائى بر دو طرف شتر آويزان بود نشانده بودند . خيلىشان بر اسب سوار بودند و به طرز مردها نشسته و خود را در زير چادر سفيدى پوشانده بودند كه از دور مانند شبحى به چشم مىخوردند . بالاخره اسبهاى شاهى ، چند فيل كه براى خدمت شاه « 2 » و مقدار بسيارى مالهاى باركش كه براى بردن ديرك چادرها ، طناببنديها و پوشش چادرها بودند با اين كاروان همراه بودند .
فتحعلى شاه همراه پنج تا از پسرانش با چندين وزير و دستهء بزرگى سوار
هامش
( 1 ) - پس از تغييرى كه در تقويم ايرانى در قرن دوازدهم به فرمان جلال الدين ملكشاه داده شد سال كشورى در اعتدال بهارى آغاز گرديد . خاطرات آكادمى . جلد 45 ، صفحهء 121 ( دربلو ، كتابخانهء شرقى )
( 2 ) - در فصل نوروز و در بعضى مواقع ديگر تخت شاه را بر روى فيل مىگذارند .