ارمنىها / 000 ، 70 « 1 » / جدول ملتهائى كه در ايران
/ / زيست مىكنند « 2 »
گبرها / 000 ، 20 / تاريخ ايران
[ ذكر رؤس مطلبها ]
سكنهء ثابت و خانهنشين يا تاجيك 000 ، 720 ، 5
سكنهء چادرنشينان 000 ، 752
سكنهء ارمنىها 000 ، 70
سكنهء گبرها 000 ، 20
سكنهء حهودها و صبىها خاطرات
سكنهء تيرههاى ناشناس « 3 » خاطرات
مجموع 000 ، 562 ، 6
درآمد شاه به ترتيب زير است : 1 - محصولات املاك شاهى ؛ 2 - حقوق اربابى كه استانداران بايد به شاه بپردازند ؛ 3 - حق گمرك كه بر روى كالاهاى گوناگون بسته شده است ؛ 4 - خراجى كه شاه بر سركردههاى چادرنشينان يا شاهزادگان برخى نواحى همسايه بسته است ؛ 5 - هدايائى كه براى جلب نيكخواهى شاه ، حكام مختلف محلى يا بيگانه بويژه در استان افغانى هرات « 4 » تقديم مىكنند و كه همواره بين آنها تقسيم مىشود . اين يك جدول تخمينى از اين درآمدهاى شاه است :
هامش
( 1 ) - آقاى مالكمMalcolm( تاريخ ايران جلد دوم ، صفحهء 521 ) مجموع ارمنىهاى ايران را 383 ، 12 نفر مىداند . شك ما نسبت به چنين تخمين غلطى باتوجه به اينكه اخيرا ناگزير شدهاند كه يك كليساى ارمنى در تهران بسازند زيادتر مىشود .
( 2 ) - خلاصهء جغرافياى جهانى ؛ جلد سوم ، صفحهء 286
( 3 ) - مىتوان بىترس از مبالغه شمارهء چادرنشينان ناشناخته يا فراموش شده را در اين جدول به سيصد يا چهارصد هزار نفر رساند .
( 4 ) - شهر هرات از نظر محل بازرگانى خيلى اهميت دارد و چندين بار به دست ايرانيان افتاده . آن شهر را چند سالى است كه مردمش كه تاب يوغ افغانها را نداشتند با ناشكيبائى به ايرانىها واگذاردند . نمىدانم كه آيا هنوز هم در دست ايرانىهاست يا نه ؟ -