تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مسافرت در ارمنستان و ايران ( فارسى ) — صفحة 149

مساهمون:

ص١٤٩
فرمانروايان پيش از شاه كنونى « 1 » روزى گفته بودند بازگو كنيم : « اى شاه خوشبخت ! هركس كه ترا مىستايد آماده است كه بدگوئى هم بكند . اگر شما توانا هستيد براى اين نيست كه دادگر مىباشيد يا كارهاى نيك مىكنيد يا به علت پرهيزكارى شماست بلكه براى آن است كه خوشبختى به سراغ شما آمده و سرنوشت ناپايدار شما را به شاهى رسانيده است . من با افسوس مىگويم ولى براى تنبيه خطاهايمان يا به دليل ديگرى كه به من ناشناخته است ، روزگار عمر درازى به شما مىدهد و كاميابى به شما مىبخشد ولى شايد اين‌ها سبب بدبختى مردمان زيردست شما گردد . گمان مبريد كه اگر دوروبر خودتان را با مردمانى احاطه بكنيد كه عوام آنان را هرزه و تباه بشمارند شما خودتان مانند آنها بشويد . هرگاه كسى به عيبى نزديك شد آن زمان زشتىها نمايان مىشوند . برخى مردم خطاهاى شما را سرزنش مىكنند گوئى كه خودشان هيچ از آنها ندارند مثلى مىگويد اگر مردى پيدا شود كه عشق در او نباشد او از پسران آدم نيست . سليمان كه خردمندترين شاهان بود و انگشترى او كارهاى معجزآسا انجام مىداد آيا اين توانائى خارق العاده را هميشه در راه درست به كار مىبرد . آيا شهرت او بيشتر به سبب خطاها يا خردمنديهايش بود ؟ چنانچه براى به دست آوردن ثروت بعضى اوقات به وسايل خشن متوسل شده‌ايد آنچه را كه از راه بيدادگرى تصاحب كرده‌ايد آن را ببخشيد در اين صورت گناهان شما بخشيده خواهد شد . بويژه بايد از آنچه كه در كشور شما مىگذرد بىخبر نباشيد و هيچ‌چيز از زير نظر شما پنهان نماند . يكى از امپراطوران چين دانسته بود كه وزيرانش به بيدادگريهاى بزرگى دست مىزنند فرمان داد كه هركس شكايتى دارد جامه‌اى شنجرفى بپوشد و برجاى بلندى برود تا شاه او را به آسانى بتواند ببيند . »
هامش
( 1 ) - ميرزا شفيع كه پزشك كريم خان پيش از اينها بود بيشتر اين قسمت را براى من نقل كرد كه بعدا به ياد خواهيم آورد .