فصل سيزدهم امنيت ارمنىهائى كه در جلگه اندرس در زير حمايت يوسف پاشا مىزيستند -
اختلافى كه ميان ارمنىهاى دهات و شهرها مىبينيم - فرمانهاى باب عالى به يوسف پاشا جوانمردى اين سركرده - مؤلف اردوگاه عثمانى را با يكى از افسران پاشا ترك مىكند - ارزنجان « 1 » - جدائى طوروس به دو رشته - ايليجه « 2 » - جنس « 3 » - آش قلعه « 4 » - پيرامون ارزنة الروم - ما خط مستقيم را ترك مىگوئيم - آلاوير « 5 » - كوللى « 6 » - كوزلى « 7 » - استنكافى كه در اين دهكده با آن مواجه شديم . پيرامون وان .
زمانى را كه من در اردوگاه عثمانى مىگذراندم اين آزادى را يافتم كه دشت اندرس را سياحت و از دهكدههاى عيسوىنشين كه در آنجا پراكنده بودند ديدارى بكنم . من با شوقى اثرات نيكوى پشتيبانى پاشا را از آنان ملاحظه كردم .
ارمنىها باوجود جنگى كه پيرامونشان رخ مىداد و ويرانيها و آسيبها وارد مىكرد كشتزارهاى خود را به آرامى مىكاشتند و زنانشان از اينكه بىروبنده در برابر نگاه سربازان خود را بنمايانند بيمى در دل نداشتند . كليساى آنها را محترم مىشمردند و در هنگام شب مانند روز آن را باز مىگذاشتند .
هامش
( 1 ) -Erz - Inghian( 2 ) -Ilidjah( 3 ) -Djennes( 4 ) -Ach - Caleh( 5 ) -Alavir( 6 ) -Kulli( 7 ) -Couzli