شهرش بفرا « 1 » است كه نبايد آن را با شهرى به نام زفرا « 2 » كه در جغرافياى باستان دانشمند دانويل ياد شده اشتباه كرد . شهر بفرا در كنارههاى قزل ايرماق و نزديك مصب آنجاى دارد و در يك جلگهء حاصلخيزى واقع است كه محصولش برنج و كتان مىباشد . يك پل زيبا ، چندين آب انبار [ سقاخانه ؟ ] و بازار كه خيلى خوب به سرپا مانده هويدا مىكند كه ديرگاهى است كه اين شهرآباد و با رونق است .
شهرهاى صامسون « 3 » ، ترمه « 4 » ، اونيه « 5 » ، فاتسه « 6 » ، ونا « 7 » شهرهائى هستند كه در اين قطعه از كرانهء درياى سياه كه تعلق به جانيك دارد ساخته شدهاند و آنها اغلب كوچنشينهاى يونانى بودهاند . آنها كمتر به بازرگانى مىپردازند و بخصوص از زمانى كه كريمه ديگر جزء امپراطورى عثمانى نيست . بعلاوه بندرهايشان پناهگاه مطمئنى در برابر بادهاى غرب كه مدت نه ماه سال در ساحل مىوزد نمىباشد .
همچنانكه دانويل متذكر گرديده تمام اين تكه پنت « 8 » باستان ، بوسيلهء يك رشته بزرگ كوهها از كاپادوكيه جدا شده و اين كوهها ابرهائى را كه باد غربى مىراند متوقف مىسازند . بخارها در قلهء كوهها رويهم متراكم مىشوند و پيوسته تبديل به بارانهاى فراوان مىگردند و اين سبب آن نمناكى مىشود كه پيش از اين ياد كرديم .
در قلمرو ساحلى جانيك ، راههاى خوب كم و شمارهء مسافرينى كه تمايل پيدا مىكنند كه از آنجا بگذرند كم است و تركها خودشان مردمان اين سرزمين را مانند باربارها بشمار مىآورند . آنان بيش از يك قرن است كه در گمنامى توأم با خوشبختى زندگى مىكنند . يك خانوادهء توانگر و توانا اختيار تعيين فرمانروا را در جنگ در قدرت خود داشت . اين فرمانروايان كه عنوان پاشا داشتند مانند رئيس خانواده در آنجا فرمانروائى مىكردند و ماليات و محصول سالانه ( ميرى ) و خراجهاى ديگر را به قسطنطنيه مىفرستادند . باب عالى كه از فرمانبردارىشان خرسند بود ضمنا از طرف كشور باستانى لازها انديشناك بود چون فتنههاى پيوسته
هامش
( 1 ) -Bafra( 2 ) -Zafra( 3 ) -Samsoun( 4 ) -Termeh( 5 ) -Eunieh( 6 ) -Fasta( 7 ) -Vonaدر روزگار باستان آن را آميزوس مىخواندند .
( 8 ) -Pont