خوشبخت باشد ! و حال اينكه امر ، درست برعكس اين است .
اين جلوگيريها و محدوديّتها به خاطر اين است كه اين امور موجب بدبختى و تيرگى زندگى مىگردد . اگر خدا گفت شراب مخور ، معنايش اين نيست كه اگر شراب بخورى در دنيا خوشبخت مىشوى و خوشبختى دنيا با خوشبختى آخرت ناسازگار است ، بلكه چون شراب موجب بدبختى است ، هم در دنيا و هم در آخرت از آن جلوگيرى شده است . تمام محرّمات اينچنيناند ؛ يعنى اگر موجب بدبختى نبودند حرام نمىشدند .
و همچنين در مورد واجبات ؛ يعنى واجبات چون موجب خوشبختى هستند و در همين زندگى دنيا نيز اثر نيك دارند ، واجب شدهاند ، نه اينكه واجب شدهاند تا قدرى از خوشبختى دنيا بكاهند .
قرآن با كمال صراحت فوايد و مصالح واجبات و مضار و مفاسد محرّمات را توضيح مىدهد . مثلًا در دو آيه نيرو بخشى نماز و روزه را بيان مىكند ، مىفرمايد :
اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ
( 1 ) .
از شكيبايى و نماز كمك جوييد و آن [ نماز ] بسى سنگين است مگر براى خشوعپيشگان .
و دربارهء روزه مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
( 2 ) .
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! روزه بر شما نوشته شده است ، همچنانكه بر كسانى كه قبل از شما بودند نوشته شد ، شايد كه باتقوا شويد .
يعنى نماز بخوانيد و روزه بگيريد تا روحتان نيرومند گردد و اخلاق زشت از شما زدوده شود . نماز و روزه نوعى كار و عمل و نوعى تمرين و تربيتاند كه جلوى فحشاء و كارهاى زشتتان را مىگيرند .
هامش
( 1 ) . بقره / 45 .
( 2 ) . بقره / 183 .