تلقّى كردند و پس از رشد علمى دريافتند كه اين مطلب با موازين علمى و واقعى و عقلى صحيح سازگار نيست . و از طرف ديگر ، تودهء مردم طبعا اين مقدار قدرت نقّادى ندارند كه فكر كنند ممكن است مسائل مربوط به ماوراى طبيعت ، مفاهيم معقولى داشته باشد و كليسا اشتباه كرده باشد . چون ديدند مفاهيم كليسايى با مقياسهاى علمى تطبيق نمىكند ، مطلب را از اساس انكار كردند .
كتابى است به نام اثبات وجود خدا كه مجموعهاى است از چهل مقاله از چهل نفر از دانشمندان متخصّص در رشتههاى گوناگون كه هر كدام از راه مطالعات تخصّصى خود ، براى اثبات خدا استدلال كردهاند . اين كتاب به زبان فارسى ترجمه شده است .
از جمله ، يكى از آن دانشمندان به نام والتر اسكار لندبرگ بحثى علمى دربارهء خداشناسى مىكند و در ضمن بحث ، تحقيقى دارد در اين زمينه كه چرا عدّهاى ، حتّى از دانشمندان ، گرايش مادّى پيدا كردهاند . وى دو علّت ذكر مىكند كه يك علّتش همين است كه ما ذكر كرديم ؛ يعنى نارسايى مفاهيمى كه به اين نام و عنوان در خانه يا در كليسا به افراد ياد مىدادهاند .
اينكه فقط نام كليسا را مىبريم ، به اين معنى نيست كه در منابر و مساجد ما هميشه افراد مطّلع و با صلاحيّت ، مفاهيم دينى را تعليم مىدهند و مىدانند چه تعليم دهند و با عمق تعليمات اسلامى آشنا هستند . اينكه فقط نام كليسا را مىبريم يكى بدان جهت است كه بحث در علل گرايشهاى مادّى است و اين گرايشها در محيطهاى مسيحى بوده نه در محيطهاى اسلامى - در محيطهاى اسلامى هر چه پيدا شده كپيه و تقليدى بوده و هست از اروپا - ديگر اينكه در محيط اسلامى در سطح فلاسفه و حكماى الهى ، مكتبى وجود داشته است كه پاسخگوى اهل تحقيق بوده و مانع بوده كه كار دانشمندان بدانجا بكشد كه در اروپا كشيده شد ، ولى در محيطهاى كليسايى چنين مكتبى وجود نداشته است .
به هر حال ، آقاى والتر اسكار لندبرگ چنين مىگويد :
« اينكه توجّه بعضى دانشمندان در مطالعات علمى منعطف به درك وجود خدا نمىشود ، علل متعدّدى دارد كه از آن جمله دو علّت را ذكر مىكنيم : نخست آنكه غالباً شرايط سياسى استبدادى يا كيفيّت اجتماعى و يا تشكيلات مملكتى ، انكار وجود صانع را ايجاب مىكند ؛ دوّم آنكه فكر انسانى هميشه تحت تأثير بعضى اوهام قرار دارد و با آنكه شخص هيچ عذاب روحى و جسمى هم نداشته باشد ، باز فكر او
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 480
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٤٨٠