و نفاق است ، و ثانياً شيعه را ترسو و ضعيف و غير قادر بر مقابله با حوادث بار آورده است . در باب انتظار فرج گفته مىشود كه اين فكر و اين عقيده ، نيّت هر اصلاحى را از شيعه گرفته است و در حالى كه ساير ملل و اقوام در فكر اصلاح كار خودند ، مردم شيعه منتظرند « دستى از غيب برون آيد و كارى بكند . »
در اخلاق اسلامى عناصر زهد ، قناعت ، صبر ، رضا ، تسليم و توكّل ، به تأثير در انحطاط مسلمين متّهم شدهاند .
از مقرّرات اسلامى آنچه به نظر مىرسد لازم است از اين نظر بررسى شود ، در درجهء اوّل مسألهء حكومت و توابع آن است كه به گمان عدّهاى ، اسلام تكليف و وظيفهء مسلمين را در اين مسألهء مهمّ به طور كامل معيّن نكرده است .
قوانين جزايى اسلام سالهاست كه مورد بىمهرى واقع شده و بسيارى از كشورهاى اسلامى به همين جهت قوانين جزايى خود را از جاى ديگر اقتباس كردهاند و كم و بيش كيفر عمل خود را ديده و مىبينند . به هر حال ، قوانين جزايى اسلام يكى از حلقات اين سلسله مباحث است .
در قوانين مدنى اسلام چيزهايى كه در عصر حاضر موجى عليه آنها برخاسته يكى حقوق زن و ديگرى قوانين اقتصادى اسلام در زمينهء مالكيّت و ارث و غيره است .
محدوديّتهايى كه اسلام در روابط مسلمان با غير مسلمان قرار داده است مانند آنچه در باب نكاح مسلمان و غير مسلمان يا ذبيحهء غير مسلم يا نجاست كافر قائل شده است ، و به عبارت ديگر حقوق و وظايف بين الملل اسلامى ، از موضوعاتى است كه عدّهاى را ناراحت كرده و اينها را عامل عقبماندگى خود از قافلهء تمدّن محسوب مىدارند .
اينهاست مجموع مسائلى كه در بخش اسلام از اين سلسله مباحث بايد دربارهء آنها تحقيق كافى به عمل آيد .
خوشبختانه زمينهء مساعدى براى اين گونه تحقيقات وجود دارد و با روشن كردن اين مسائل است كه مىتوان نيروى ايمان طبقهء جوان و
مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي ) — صفحة 354
مساهمون: مرتضى مطهرى
ص٣٥٤