« ايّها النّاس انّ اباكم واحد ، و انّ ربّكم واحد ، كلّكم لادم و آدم من تراب ، لا فخر لعربىّ على عجمىّ الّا بالتّقوى » . ( 1 )
« اى مردم همهء شما داراى يك پدر و يك خدا هستيد ، همگى از آدم آفريده شدهايد و آدم از خاك آفريده شده است يعنى اصل و نسب همه كس به خاك برمىگردد ، عرب را بر عجم فخر و امتيازى نيست ؛ تنها سبب امتياز ، تقواست » .
سلمان فارسى كه در طلب حقيقت گام برمىداشت به جايى رسيد كه رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) دربارهاش فرمود :
سلمان منّا اهل البيت .
علىهذا افرادى كه تحت تأثير وساوس شيطانى قرار گرفته - و به اين دل خوش كردهاند كه ناممان در ميان نامهاى دوستان علىّ بن ابى طالب ( عليه السلام ) است ، هر چه هست از رعاياى او بشمار مىرويم ، يا وصيت مىكنيم از پولهايى كه ناحق به چنگ آوردهايم و يا از پولهايى كه در زندگى مىبايست در راه خير مصرف كنيم و نكردهايم مبلغ گزافى را به متولّيان مشاهد مشرّفه بدهند تا ما را نزديك قبر اولياء خدا دفن كنند كه فرشتگان جرأت نكنند براى عذاب ما بيايند - بايد بدانند كه خيلى كور خواندهاند و پردهء غفلت جلوى چشمشان را گرفته است ، روزى چشم بازخواهندكرد كه خود را غرق در عذاب جانفرساى الهى ببينند و دچار چنان حسرتى گردند كه اگر امكان مرگ بود هزارها بار مىمردند . پس امروز از خواب غفلت بيدار گردند و توبه نمايند و ما فات را جبران كنند
وَ أَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِي غَفْلَةٍ وَ هُمْ لا يُؤْمِنُونَ
( 2 ) .
از نظر آيات كريمهء قرآن مجيد و هم از نظر روايات اسلامى اين مطلب قطعى است كه گناهكار هر چند مسلمان باشد به عذاب الهى معذّب خواهد بود ؛ گواينكه وقتى داراى ايمان باشد بالاخره به رستگارى نهايى و خلاصى از دوزخ نائل مىگردد ، ولى ممكن است نجات او پس از سالها چشيدن رنج و عذاب باشد . حساب گناهان يك عده در شدائد و سكرات مرگ تصفيه مىگردد ؛ گروهى ديگر با عذابهاى قبر و عالم
هامش
( 1 ) . تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 110
( 2 ) . مريم / 39