آورده است .
به قول شيخ فريد الدين عطّار نيشابورى :
گذشته زين جهان وصف سنانش * گذشته ز آن جهان وصف سه نانش
اهميت عمل آنان در اين بوده است كه قرآن نقل كرده است :
إِنَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوراً
( 1 ) .
« ما فقط به خاطر روى خدا به شما انفاق مىكنيم و پاداش يا تشكرى از شما توقع نداريم » .
اين زبان دل ايشان است كه خداى آگاه فاش نموده است ؛ يعنى آنها با آن ايثار و آن گذشت ، از خدا جز خدا نمىخواستند .
اينكه قرآن كريم اعمال كافران را همچون سرابى پوچ و بىحقيقت دانسته است از اين جهت است كه اعمال آنان ظاهرى آراسته و فريبنده دارد ولى چون براى هدفهاى پست مادى فردى انجام شده نه براى خدا ، چهرهء ملكوتى ندارد .
زبيده زن هارون الرشيد ، نهرى در مكه جارى ساخته است كه از آن زمان تاكنون مورد استفادهء زوّار بيت اللّه است . اين كار ، ظاهرى بسيار صالح دارد . همت زبيده اين نهر را از سنگلاخهاى بين طائف و مكه به سرزمين بىآب مكه جارى ساخت و قريب دوازده قرن است كه حجّاج تفتيده دل تشنه لب از آن استفاده مىكنند .
از نظر چهرهء ملكى ، كار بس عظيمى است ؛ ولى از نظر ملكوتى چطور ؟ آيا ملائكه هم مانند ما حساب مىكنند ؟ آيا چشم آنان هم به حجم ظاهرى اين خيريّه خيره مىشود ؟
نه ، آنها طورى ديگر حساب مىكنند . آنان با مقياس الهى ، ابعاد ديگر عمل را مىسنجند ؛ حساب مىكنند كه زبيده پول اين كار را از كجا آورد ؟ زبيده همسر يك مرد جبّار و ستمگر به نام هارون الرشيد بود كه بيت المال مسلمين را در اختيار داشت و هرطور هوس مىكرد عمل مىنمود . زبيده از خود ثروتى نداشت و مال خود را صرف عمل خير نكرد ؛ مال مردم را صرف مردم كرد ؛ تفاوتش با ساير زنانى كه مقام او را
هامش
( 1 ) . دهر / 9