عمر نقل شده است . خطاب به عمرو عاص و پسرش گفت :
متى استعبدتم النّاس و قد ولدتهم امّهاتهم احرارا .
« از كى مردم را بردهء خويش گرفتهايد در حالى كه از مادران خويش آزاد متولد گرديدهاند » .
سپس دستور قصاص صادر نمود .
عمر با پسر خودش نيز همينطور رفتار نمود ؛ وقتى ثابت گرديد پسرش شراب خورده است حدّ الهى را دربارهء او اجرا نمود .
اينها عدالتى بود كه رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) به مسلمين آموخته بود و مسلمين هنوز آن را فراموش نكرده بودند ، و به عبارتى ديگر ، چرخى بود كه رسول خدا به حركت آورده بود و تا مدت زيادى كم و بيش به همان شكل به حركت خود ادامه مىداد .
اقسام شفاعت
حقيقت اين است كه شفاعت ، اقسامى دارد كه برخى از آنها نادرست و ظالمانه است و در دستگاه الهى وجود ندارد ولى برخى ، صحيح و عادلانه است و وجود دارد .
شفاعت غلط برهمزنندهء قانون و ضد آن است ولى شفاعت صحيح ، حافظ و تأييد كنندهء قانون است . شفاعت غلط آن است كه كسى بخواهد از راه پارتىبازى جلوى اجراى قانون را بگيرد . بر حسب چنين تصورى از شفاعت ، مجرم بر خلاف خواست قانونگذار و بر خلاف هدف قوانين اقدام مىكند و از راه توسل به پارتى ، بر ارادهء قانونگذار و هدف قانون چيره مىگردد . اين گونه شفاعت ، در دنيا ظلم است و در آخرت غير ممكن . ايرادهايى كه بر شفاعت مىشود بر همين قسم از شفاعت وارد است و اين همان است كه قرآن كريم آن را نفى فرموده است .
شفاعت صحيح ، نوعى ديگر از شفاعت است كه در آن نه استثناء و تبعيض وجود دارد و نه نقض قوانين ، و نه مستلزم غلبه بر ارادهء قانونگذار است . قرآن اين نوع شفاعت را صريحا تأييد كرده است . شفاعت صحيح نيز اقسامى دارد كه به زودى بشرح آن مىپردازيم .