دانم نتوانى بنهفتن بارى * چستى قد و چابكى رفتارت
منازل دنيا و آخرت
انسان مسافرى است كه بايد شش منزل را بپيمايد ، سه منزل را پيموده و سه منزل آن باقى ماندهاست . سه منزلى كه پيموده عبارتند از :
1 - از كتم عدم به پشت پدر و رحم مادر منتقل شدهاست . چنان كه خدا مىفرمايد :
يَخْرُجُ مِنْ بَيْنِ الصُّلْبِ وَ التَّرائِبِ
« 1 »
.
2 - رحم مادر چنان كه خدا مىفرمايد :
هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ فِي الْأَرْحامِ كَيْفَ يَشاءُ
« 2 »
.
3 - از رحم به دنيا چنان كه خداوند مىفرمايد :
وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً
« 3 »
.
اما منزلهايى كه نپيمودهاست ، عبارتند از :
1 - قبر ، چنان كه پيامبر خدا مىفرمايد : قبر نخستين منزل از منزلگاههاى آخرت و آخرين منزل از منازل دنيا است .
2 - فضاى محشر چنان كه خداوند مىفرمايد :
وَ عُرِضُوا عَلى رَبِّكَ صَفًّا
« 4 »
.
3 - بهشت و جهنم چنان كه خدا مىفرمايد :
فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ
« 5 »
.
ما اكنون در حال پيمودن منزل چهارم هستيم . پيداست كه مدت اين منزل همان مدت عمر ما است . روزهاى ما چون فرسخها ، ساعات ما چون آرزوها و نفسهايمان همان قدمهايى است كه به سوى آن منزل برمى داريم . چه بسيار انسانهايى كه چند فرسخ براى او باقى ماندهاست و ديگرانى كه چند ميل باقى است و كسانى كه چند قدم فاصله دارند . به خدا پناه مىبريم از مرگى بىتوشه .
بعد از حج
بعد از فراغت حُجاج از انجام مناسك حج ، به آنان گفته مىشود : ساختمانى را بنا كرديد ، خرابش نكنيد . گذشته را جبران كرديد در آينده نيك عمل باشيد .
هامش
( 1 ) - طارق ، 7 .
( 2 ) - آل عمران ، 6 .
( 3 ) - احقاف ، 15 .
( 4 ) - كهف ، 48 .
( 5 ) - شورى ، 7 .