كمترين توجه را داشتند .
پيامبر صلى الله عليه و آله ، به كسىكه يكى از مسيحيان را به عقل مىستود فرمود : ساكت باش ، خردمند كسى است كه توحيد را پذيرفته و مطيع او باشد . خداى متعال از قول جهنميان مىفرمايد :
وَ قالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فِي أَصْحابِ السَّعِيرِ .
« 1 »
هر كس به اختلاف دو راه دنيا و آخرت پى برد و ترديدى كه ديگران دچارش شدهاند به او راه نيابد ، مىگويد : اگر اين دنيا حق باشد چرا آنان كه اهل حقيقت بودند به آن و صنايع دقيقش توجه نكردند . اين بدان جهت است كه محال است كه سالك راه شرق به آنچه در غرب است ظفر يابد ، و سالك راه غرب به آنچه در شرق است دست يابد .
غيرت علمى
غيرت در علم واجب است . بر دانشمندان لازم است كه دانش خود را از غير اهل آن باز دارند ، تا مبادا گوهر گرانبها را به گردن خوكها آويزند .
* حكيمى گويد : حال طالبان دانش خود را جستجو كن ، همانطور كه در بارهى خويشان خود دقت مىورزى .
* ابوتمام گفته است : من به غير از همسايه به كس ديگر حسودى نمىورزم ، دراين صورت غيرت علمى ندارم .
و ما انا بالغيران من دون جارتى * اذا انا اصبح غيوراً على العلم
* عيسى عليه السلام مىفرمايد : حكمت را در غير جاى خودش قرار نده كه به دانش ستم كردهايد ، همچنين حكمت را از اهلش منع نكن كه به آنان ستم كردهايد .
نشانه اعراض خدا
بزرگى گويد : نشانه روى برگردان خدا از بنده اين است كه او را به چيزى مشغول كند كه نه به نفع دنياى او باشد و نه به نفع آخرت وى .
هامش
( 1 ) - اگر سخن حق را مىشنيديم و تعقل مىورزيديم از اهل آتش نبوديم . ملك ، 10 .