ترك آنچه بايد ترك كنند پيشى مىگرفتند . آنان جز با اهل آخرت نشست و برخاست نداشتند . دنيا پرستان را مىديدند كه چگونه مرگ جسم خود را بزرگ مىشمارند ولى آنان مرگ قلب زندگان را بزرگ مىشمارند .
تقوا
تقوا سه مرتبه دارد . اول آنكه : دورى از عذاب جاودان با دور شدن از اينكه شريك براى خدا قائل شود . چنان كه خدا مىفرمايد :
وَ أَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوى
« 1 »
.
دوم آنكه : پرهيز از همهى گناهان كبيره وصغيره بطورى كه در مقررات دينى آمدهاست .
چنان كه خدا مىفرمايد :
وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ . . .
« 2 »
سوم آنكه : پرهيز از هرچه كه انسان را از خدا دور مىسازد و اين تقواى حقيقى است كه خدا مىفرمايد :
اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقاتِهِ .
زمخشرى در كشاف مىگويد : اگر
هُدىً لِلْمُتَّقِينَ
« 3 » را جمله بيانيه براى
الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ
« 4 » بدانيم اشاره به مرتبه دوم تقوا است و اگر مدح مؤمنان بدانيم اشاره به مرتبه سوم است و اگر صفت مخصصه بدانيم اشاره به وجه اول است .
دعاى ابراهيم در تورات
در تورات آمدهاست : اى ابراهيم دعاى تو را در حق اسماعيل و ناله تو را شنيدم ، اينك او را بركت دادم و بارور گردانيدم و او را به عنايت و نهايت به زيادتى مقام برسانم و از او دوازده سرور توليد خواهم نمود و او را امت عظيمى خواهم نمود . « 5 »
رباب
ابن جوزى در تاريخ خود آوردهاست : رباب دختر امرؤالقيس ، همسر امام حسين عليه السلام است و سكينه از اوست . امام حسين عليه السلام سكينه را بسيار دوست مىداشت و منسوب به اوست كه :
بهجان تو ، من هر خانهاى كه در آن سكينه و رباب باشد دوست دارم .
هامش
( 1 ) - فتح ، 26 .
( 2 ) - اعراف ، 96 .
( 3 ) - بقره ، 2 .
( 4 ) - همان ، 3 .
( 5 ) - اين پاراگراف در متن كشكول به زبان فارسى نگاشته شده و عيناً منتقل شدهاست .