استفاده مىشود كه روا نيست انسان بيش از يك هفتم شكمش را سير نگه دارد . پس كسى كه مىتواند گرسنگى را تحمل كند يك هفتم و آنكه نمىتواند يك سوم شكمش را سير كند .
عهدشكنى ، حيله و . . .
در حديثى آمدهاست كه هركه پنج خصلت داشتهباشد ، به ضرر اوست ، عهد شكنى ، تجاوز ، حيله ، خدعه ، آزار . در قرآن آياتى وجود دارد كه ضرر همهى اين پنج مورد بر صاحبانشان را نشان مىدهد . اين آيات عبارت است از : عهد شكنى
فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى نَفْسِهِ
« 1 » ؛ تجاوز
يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّما بَغْيُكُمْ عَلى أَنْفُسِكُمْ
« 2 » ؛ مكر
وَ لا يَحِيقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ
« 3 » ؛ خدعه
يُخادِعُونَ اللَّهَ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ ما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ
« 4 » ؛ ظلم
وَ ما ظَلَمُونا وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
« 5 » .
پنج غنيمت
در حديث آمدهاست كه : پنج چيز را پيش از پنج چيز غنيمت شمار . جوانى پيش از پيرى ، سلامتى پيش از بيمارى ، ثروت پيش از فقر ، راحتى پيش از گرفتارى ، زندگى پيش از مرگ .
راه كسب ثروت
يكى از حكيمان يونان مىگويد : ثروت جمع نمىشود مگر از پنج راه كه عبارت است از :
رنج دنيا ، بىتوجهى به آخرت ، ترس از دست دادن ، تحمل بار بخل و جدا شدن از دوستان .
لوازم شهر
حكيمى گويد : سزاوار نيست عاقل در بقعهاى بماند كه يكى از اين پنج چيز را نداشتهباشد ، حاكم محتاط ، پزشك آگاه ، قاضى عادل ، آب جارى ، بازار با رونق .
تحصيل دانش
راه تحصيل دانش ، اين پنج چيز است . طبيعت موافق دانش ، كوشش بسيار ، هزينه كافى ، صبر تمام و معلم پند ده .
هامش
( 1 ) - فتح ، 10 .
( 2 ) - يونس ، 23 .
( 3 ) - فاطر ، 43 .
( 4 ) - بقره ، 9 .
( 5 ) - اعراف ، 160 .