كند .
2 - از حال كسىكه براى او سؤال مىشود مطلع باشد .
3 - نور ماه زياد باشد .
4 - كسىكه براى او سؤال مىشود و نيز ذبح كننده ، طاهر بوده و لباس پاكيزه پوشيدهباشند .
5 - ذبح كننده و گوسفند در بستان و نزديك آب جارى باشد .
6 - گوسفند متوسط باشد .
7 - كتف راست گوسفند را ملاحظه كنند .
8 - گوشت را از شانه گوسفند به زيبايى جدا كنند .
9 - از رساندن چاقو به شانه گوسفند خوددارى كنند .
10 - پشت شانه را بهطرف خورشيد و روى آن را كه برآمدگى دارد ، بهطرف خود نمايد .
پس از حصول اين شروط ، تلاش كند تا از نقشها و علامتها و دايرهها و نقطههاى شانه ، آنچه مىخواهد استخراج كند ، البته فهم اين مطالب راهى جز تجربه زياد در اين فن و قدرت حافظه ندارد .
مبتدا و خبر
بچهآهويى از من پرسيد مبتدا و خبر چيست ؟ فوراً مثالى براى من بزن . گفتم : « تو ماهى » .
و شادن يقول لى * مالمبتداء ماالخبر
مثلها لى مسرعاً * فقلت انت القمر
نظام اعلى
غزالى از عمر خيام پرسيد ، چرا مقدار حركت فلك به حد معين بستگى دارد و مناطق افلاك حركت سريع تا نزديك قطب دارند ؟ خيام پاسخ را طولانى كرد و گفت : اين امور از مقتضيات نظام اعلى است . پس از چندى خيام از غزالى پرسيد چه باعث شد هستى در همان زمانى كه بوجود آمد ، بوجود آيد ، با اينكه پيش از آن زمانى وجود نداشتهاست . غزالى گفت : اين هم از مقتضيات نظام اعلى است .
پاسخگويى خيام
در تاريخ الحكماء ديدم روزى غزالى از خيام در بارهى نامگذارى بخشى از فلك به قطب ، سؤال كرد با اينكه فلك بسيط و اجزاء متماثل دارد ؟ خيام سخن را طولانى كرد و مقدمات