به همين اشاره كردهاست كه مىفرمايد : بگو كسىكه اول بار آنها را زنده كرد ، زنده مىكند و او به هر خلقى آگاه است
قُلْ يُحْيِيهَا الَّذِي أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِكُلِّ خَلْقٍ عَلِيمٌ .
« 1 »
لفظ جلاله
سيد شريف در بارهى اختلاف در لفظ جلاله و ويژگيهاى آن مىنويسد : همانطور كه عقلاء در بارهى ذات خداوند و صفات او متحير هستند چون در انوار عظمت در حجاب است ؛ در بارهى لفظ اللَّه نيز ادباء متحير شدهاند . مانند اينكه از آن نور عظمت ، اشعهاى تابيده و چشمان بينندگان را مبهوت ساختهاست . اختلاف ادبا در اين است كه آيا اللَّه سريانى است يا عربى ؟ اسم است كه در اين صورت علم است يا غير علم ، و يا صفت مشتق و در اين صورت از چه مشتق شدهاست ؟
آيه مكارم اخلاق
در تفسير كشاف ذيل آيه
خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ
« 2 » ، از امام صادق عليه السلام روايتى نقل شدهاست كه : خداوند ، پيامبرش را به مكارم اخلاق فرمان داده و در قرآن آيهاى جامعتر در بارهى مكارم اخلاق نمىبينيد .
هم غذا با مجذوم
كلينى در كافى در باب تواضع از امام صادق عليه السلام آوردهاست : امام سجاد عليه السلام سوار بر الاغ بود و بر عدهاى از مجذومان گذر كرد ، آنان مشغول غذا بودند و به امام تعارف كردند . امام فرمود :
اگر روزه نبودم ، با شما هم غذا مىشدم . وقتى به خانه رسيد فرمان داد غذايى تهيه كنند و همان عده را دعوت كرد و هم غذا شد .
منافق
در كتاب كافى در بارهى استوانههاى كفر از امام سجاد عليه السلام آمدهاست : منافق ديگران را از زشتى باز مىدارد و خود مرتكب مىشود . فرمان مىدهد و خود پيروى نمىكند . روزه دار است و آرزويش افطار است . روز در انتظار خواب شب است و سحر خيز نيست .
نيز در اين باب از امام صادق عليه السلام آمدهاست كه پيامبر فرمود : اگر خشوع جسم بر خشوع قلب بيشتر باشد ، نزد ما منافق شمرده مىشود
ما زاد خشوع الجسد على ما فى القلب فهو
هامش
( 1 ) - يس ، 79 .
( 2 ) - اعراف ، 199 .