دوست
از حكيمى پرسيدند : سفر چه كسى طولانىتر است ؟ پاسخ داد سفر مسافرى كه در پى دوست شايسته است .
وصف خدا
اوصاف ششگانهى خدا ، به ميزان عقل قاصر و خيال محدود و عادت ما بر توصيف هر چيز ديگر است . ما آنها را كمال مىدانيم و از دو طرف نقيض ، شريفترين و كاملترين آنها را برمىگزينيم .
به همين مسئله امام باقر عليه السلام اشاره كردهاست . ما خدا را از آن جهت كه به علماء علم و به قادرين قدرت داد ، عالم و قادر نمىدانيم ، در اين صورت حتى اگر خدا را از ديگران امتياز دهيم باز هم مخلوق و مصنوع مىشود . چه بسا مورچه كوچك هم مىپندارد خدا مانند او دو شاخك دارد ، چون تصور مىكند هركه دو شاخك را نداشتهباشد ناقص است . مطابق همين مطلب ، سخنى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله رسيدهاست كه مشام صاحبان خرد را معطر مىكند .
يكى از اهل كمال در اين باره مىگويد :
آنچه پيش تو غير از آن ره نيست * غايت فهم تست ، اللَّه نيست
نيز مىگويد : سپاس از خداست كه به قدر خودش نه به اندازه بنده ، سپاس از براى خداست كه منكر او منكر تصور خود است .
الحمد لله به قدر اللَّه * لا قدر وسع العبد ذى التناهى
الحمد لله الذى من انكره * فانما انكر ما تصوره
افضل الدين كاشى
گفتم همه ملك حسن سرمايه تست * خورشيد فلك چو ذره در سايهى تست
گفتا غلطى ز ما نشان نتوان يافت * از ما ، تو هر آنچه ديدهاى پايه تست
خلاصه اينكه همهى ستايشهاى بشر از اوست ، وقتى با دقت بنگرد مىبيند همهى ستايشهاى او هم مانند ستايش آن شبان است كه موسى سخن او را شنيد ، يا آب گنديدهاى است كه اعرابى به عنوان سوغات براى خليفه برد .
از خدا خواهانيم كه بضاعت محدود ما را به كرم و جود و احسان و عفو خويش بپذيرد كه او جواد و كريم و رؤف و رحيم است .