مردار شب
ابن مسعود مىگويد : مردار شب و قطرب روز ( حيوانى كه هر روز در راه است ) نباشيد .
تقوا
عارفى به استادش گفت : سفارش كاملى به من بفرما . گفت : تو را سفارش مىكنم به سفارش پروردگار اول و آخر جهانيان كه فرمود :
. . . وَ لَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَ إِيَّاكُمْ أَنِ اتَّقُوا اللَّهَ . . .
« 1 » و شكى نيست كه خداى متعال به صلاح بندگان از همه آگاهتر است و رحمت و رأفت خدا از هركس برتر است .
اگر در دنيا خصوصيتى براى بنده سزاوارتر و پر خيرتر و با ارزشتر و عبوديت آفرينتر از اين خصلت يعنى تقوا وجود مىداشت ، خدا آن را بيان مىكرد ، و بندگانش را به آن سفارش مىكرد . وقتى فقط تقوا آوردهاست ، دانسته مىشود كه تقوا جامع هر نصيحت و ارشاد و بيدارباش و خير و صلاح است .
شكر بى جا
حكيمى گويد : هرگاه كسى بدون اينكه از تو خيرى ببيند تشكر كرد ، بدان اگر كمكى كردى و به آخر نرساندى كفران مىكند .
نوشتن
نيز گويد : اگر سخنى از كسى شنيدى بنويس و نوشتهات را معيار تميز سخن او قرار ده .
تقوا
عارفى گويد : خير دنيا و آخرت در يك كلمه جمع شدهاست و آن تقواست . خدا در قرآن آن را بسيار ياد كردهاست و خير و ثواب و سعادت دنيوى و كرامت اخروى را به آن وابسته نمودهاست . در اينجا دوازده خصلت آن مطرح مىشود .
1 - مدح و ثنا ، مانند :
. . . وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ ذلِكَ مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ
« 2 »
2 - حفظ ، مانند :
. . . وَ إِنْ تَصْبِرُوا وَ تَتَّقُوا لا يَضُرُّكُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً . . .
« 3 »
هامش
( 1 ) - نساء ، 131 .
( 2 ) - آل عمران ، 116 و 186 .
( 3 ) - همان ، 120 .