مرتكب نشده و از آنها آگاهى ندارد .
تسليم و رضا
مصيبتهاى زياد و گرفتارىهاى پىدرپى براى مؤمن سنگين نيست تا او تسليم و رضا در برابر خدا را نپذيرد ، وى چون كبوترى است كه جوجهاش را از لانهاش مىگيرند و باز به آنجا باز مىگردد .
دانشمند و نادان
دانشمند ، نادان را مىشناسد چون قبلًا خود چنين بودهاست ولى جاهل ، دانشمند را نمىشناسد چون عالم نبودهاست .
كينه
دنيا كوتاهتر از آن است كه انسان كينههارا دنبال كند .
انس با خدا
هركه با خدا مأنوس است ، از مردم وحشت دارد .
عرض بهشت
هارون الرشيد به ابنسماك گفت : مرا موعظه كن ، ابنسماك گفت : بپرهيز كه بر بهشتى عرضه شوى كه عرض آن آسمانها و زمين است و براى تو جاى پايى نباشد .
گريه بر گذشته
ابوسليمان دارانى گويد : اگر عاقل باقى عمر خود را بر گناهان گذشتهاش بگريد ، سزاوار است تا زمان مرگ لحظهاى بىغصه نباشد . اينك چگونه است حال كسىكه جاهلانه آيندهى عمرش را چون گذشته تباه مىكند .
نفس
عارفى گفته است : اين نفس در نهايت خست و پستى و جهالت و سفاهت است . شاهد اين مطلب اين است كه وقتى قصد گناه كرد و شهوتش برانگيخته شد ، اگر خدا و سپس رسول و جمع انبياء او و سپس تمام كتابهاى آسمانى و صالحان و عابدان گذشته را واسطه كنند و نيز مرگ و قبر و قيامت و بهشت و و آتش را به او ياد آورى كنند ، از گناه دست برنمىدارد . در حالى كه اگر پس از ارضاء شهوتش او را از لقمهاى نان محروم كنند ، زبون مىشود . زيبا گفته است كه :
بنان سازند مردم رام هر سگ را و ليكن تو * اگر خواهى كه گردد رام نفس سگ ، مده نانش