كم من قوى قوى فى تقلبه * مهذب الراى عند الرزق منحرف
و كم ضعيف ضعيف فى تقلبه * كانه من خليج البحر يغترف
هذا دليل على ان الاله له * فى الخلق سر خفى ليس ينكشف
تفسير افمن شرح صدره للاسلام
نخستين چيزى كه بنده را از غفلت بيدار مىكند و او را از سعادتمندان قرار مىدهد ، اين است كه خود را در محضر مقام كبريايى خدا و توفيق سبحانى ببينند و اين معناى آيه شريفه است كه مىفرمايد :
أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ مِنْ رَبِّهِ .
« 1 »
اين همان فرمايش پيامبر صلى الله عليه و آله است كه مىفرمايد : نور الهى وارد قلبى شود ، شرح صدر در آن ايجاد مىكند . سؤال شد يا رسول اللَّه آيا آن حالت نشانهاى دارد ؟ فرمود : بلى ، دور ماندن از خانه غرور « دنيا » و نزديك شدن به خانه جاويدان و آمادگى براى مرگ پيش از مرگ .
روز ستمگر
روزى كه به عدالت با ظالم برخورد شود ، از روزى كه وى به مظلوم ستم كرده سختتر است .
پارسايى
از حكيمى پرسيدند زهد چيست ؟ گفت : با وجود موجود دنبال مفقود نگردى .
ضجر دانشمند
در كتاب انيس العقلاء آمدهاست از عادات پادشاهان فارسى اين بود كه وقتى يكى از آنها از دانشمندى خشمگين مىشد ، او را با نادانى حبس مىكرد .
نادانى و عقل
حكيمى گويد : دولت جاهل مايه عبرت عاقل است .
عقل
عطا از جابر روايت مىكند كه : مردى از بنىاسرائيل الاغى داشت ، روزى گفت : خدايا اگر الاغى داشتى آن را با الاغ خودم علوفه مىدادم . يكى از پيامبران آن عهد سخنش را شنيد و قصد او كرد ، به وى خطاب شد هر كسى به قدر عقلش مؤاخذه شود .
هامش
( 1 ) - زمر ، 22 .