زمستان
در حديثى آمدهاست : زمستان بهار مؤمنان است ، شبهايش طولانى است پس آدمى مىتواند برخيزد و روزهايش كوتاه است و او مىتواند روزه بگيرد .
شقاوت مادرى
يكى از محدثان در تفسير حديث
اشقى شقى فى بطن امه
، مىگويد : شقاوت عظيم در آتش است ، و بقيه شقاوتها به نسبت به آن شقاوت بزرگ ، شقاوت نمىباشند ، پس مراد از شكم مادر جهنم است چرا كه خدا مىفرمايد :
فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ
.
نفس مجرد
محققى ديگر گويد : اين توجيه خيلى بعيد است ، محقق دوانى در شرح هياكل گويد :
حيوانات داراى نفوس مجرد هستند ، اين اعتقاد من به پيروى از حكماى پيشين است .
برخى حتى براى نباتات هم نفوس مجرده در نظر گرفتهاند . همين مطلب از برخى اشارات محقق دوانى قابل استفاده است و عدهاى براى جمادات نيز قائل به نفوس مجرده هستند .
دنيا زندان مؤمن
امام حسن مجتبى عليه السلام لباسى زيبا پوشيده بود . شخصى يهودى كه لباس پستى پوشيده بود او را ديد و گفت : مگر رسول شما نگفته است كه دنيا زندان مؤمن و بهشت كافر است .
امام فرمود : آرى . يهودى گفت : اين حال من و اين حال شماست . امام فرمود : برادر يهودى اشتباه كردى اگر از آن همه ثوابى كه خدا به من داده مطلع شوى و عذابى كه به تو داده مطلع شوى ، خواهى دانست كه تو در بهشت و من در جهنم هستم .
هجرت
قطب راوندى در شرح شهاب در بارهى
انما الاعمال بالنيات
مىگويد : وقتى پيامبر از مكه به مدينه هجرت كرد ، عدهاى از مسلمانان براى خدا هجرت كردند ، عدهاى به قصد تجارت و ازدواج هجرت كردند ، خدا نيت مردم را به پيامبر اطلاع داد و فرمود : هر عملى به نيت آن بستگى دارد و هر كسى در گرو نيت خود است . هركه هجرتش به سوى خدا و رسولش باشد هجرت وى به سوى خدا و رسول است ، اما آنكه هجرتش براى دنيا يا ازدواج يا زنى باشد هجرت او براى آن كس است كه بهخاطر آن هجرت كردهاست .