تفسير آيه و لقد زينا
در تفسير آيه شريفه
وَ لَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ
« 1 »
،
بايد گفت : اين آيه دلالت بر اين ندارد كه ستارگان در فلك ماه هستند ، بلكه دلالت آيه بر اين است كه فلك ماه به ستارگان زينت شدهاست . و اين صحيح است چرا كه ستارگان نور دارند .
تفسير آيه و جعلناها رجوماً
در تفسير ادامه اين آيه
( وَ جَعَلْناها رُجُوماً )
، نيز بايد گفت : از آيه بدست نمىآيد كه ستارگان نيز شهاب هستند ، چون در اين صورت بايد تعداد ستارگان كم شود . آنچه آيه بر آن دلالت دارد اين است كه اجزايى از ستارگان به نام شهاب جدا مىشود مانند جدا شدن شعاع نور .
علاوه اينكه دليلى وجود ندارد كه ستارگان در فلك هشتم مستقر باشند . و در فلك قمر ، جز قمر چيزى نباشد ، بلكه چه بسا ستارگانى باشند كه هنوز كشف نشدهاند و شهابها از آن ستارگان جدا شوند .
توحيد
ابومحمد ، حسن بن ابوالحسن ديلمى در كتاب اعلام الدين از مقداد بن شريح برهانى از پدرش روايت كرده كه : در روز جمل ، عربى برخاست و به اميرالمؤمنين گفت : شما مىگوييد خدا يكى است ؟ اصحاب از پرسش وى بوى اعتراض استشمام كردند و خواستند مانع وى شوند . امام على عليه السلام فرمود : رهايش كنيد ، آنچه او مىخواهد ، ما همان را از مردم انتظار داريم . امام فرمود : اى مرد اينكه گفته شود خدا يكى است چهار قسم است . دو وجه نسبت به خدا صحيح نيست و دو وجه صحيح است . دو وجهى كه شايسته خدا نيست عبارت است از : اگر كسى بگويد خدا يكى است و مراد او يكى در عدد باشد صحيح نيست چون خدا دومى ندارد . قرآن كسى را كه خدا را ثالث ثلاثه گفته كافر دانستهاست . اگر كسى مرادش از واحد ، نوعى از جنس باشد ، صحيح نيست چه اينكه در اين قول تشبيه نهفتهاست . اما دو وجهى كه صحيح است عبارت است از : اول آنكه : بگويد خدا يكى است يعنى يكتا است و همتا ندارد . و دوم آنكه بگويد : خدا يكى است يعنى خدا در وجود و عقل و وهم مجسم نمىشود .
اين صحيح است .
هامش
( 1 ) - ملك ، 5 .