برخى مىگويند اصول مزهها چهار چيز است شيرينى ، تلخى ، ترشى و شورى و بقيه همگى مركب از آنها هستند .
اعتدال مزاج
فخرالدين رازى گويد : مركب معتدل موجود است ولى آن استمرار و دوام ندارد . سپس مىگويد : مزاج معتدل مزاجى است كه به بهترين احوال از عناصر بوجود آيد ، و چون اعتدال حقيقى وجود ندارد هرچه به آن نزديكتر باشد اعتدال ناميده مىشود .
شمس الدين ابوعبداللَّه محمد بن ابراهيم بن ساعد انصارى گويد : علت عدم وجود اعتدال حقيقى آن است كه مكان مناسب با آن وجود ندارد ، چون مكان مركب ، مكانى است كه بسائط بر آن غالب هستند و لذا اينها بسائط معتدله هستند ، پس در واقع مكانى استحقاق او را ندارد پس ممتنع است .
صفدى مىگويد اين دليل خالى از اشكال نيست ، چرا كه مراد از معتدل ، وجود كيفيات مساوى در آن است و وجود كيفيات مستلزم وجود كميات نيست ، چرا كه مثلًا يك جزء آتش در برابر جوهر آب و زمين مقاومت مىكند ، بنابراين چه بسا معتدل كيفى داشتهباشيم اما معتدل كمى نداشتهباشيم . و لذا مكان آن معتدل ، مكانى باشد كه شى بهخاطر كميتش دارد نه بهخاطر كيفيتش . زيراكه اعتبار در مزاج به كيفيت است و اعتبار در مكان به كم است .
احول
صفدى مىگويد : علت اينكه احول يك چيز را دو چيز مىبيند اين است كه اگر پيچشى در اثر سستى عضله در حدقه چشم بوجود آيد ، يا رطوبت جليدى ، جهت خود را تغيير دهد ، همان جهت كه تغيير وضع داده به آن سمت متوجه مىشود . تغيير وضع حدقه نيز موجب انتقال موضع انطباع جليديه است و اين موجب مىشود كه يك تصوير به دو تصوير تبديل شود .
شيخ شمس الدين محمد انصارى كه كتابى در ديدنىها دارد ، مىگويد : اينكه احول يك جسم را دو تا مىبيند هميشگى نيست . بلكه در صورتى است كه احولى او بهخاطر اختلاف يكى از دو حدقه در ارتفاع و انخفاض باشد ، بنابراين بايستى در مرور زمان چشم او عادت كند و صحيح ببيند .