كاظم عليه السّلام تصريح نشده ، ولى با توجه به وكالت وى از جانب دو امام رضا و جواد عليهما السّلام و مصاحبتش با امام كاظم عليه السّلام ، دست كم مىتوان احتمال داد كه سابقه وكالت وى به عصر امام كاظم عليه السّلام باز مىگردد .
نجاشى ضمن معرفى وى ، به بعد زهد و عبادت او اشاره كرده ، و اينكه نزد امام رضا عليه السّلام داراى منزلتى و الا بوده است ؛ و در ادامه ، به پيمان جالبى كه وى با دو تن از دوستانش ، يعنى « عبد الله بن جندب » و « على بن نعمان » در بيت الحرام منعقد كرد ، اشاره نموده است . بنابراين پيمان ، هرگاه يكى از آن سه تن ، زودتر از ديگران رحلت مىكرد ، آنكه در قيد حيات مىماند ، مىبايست به جاى فرد متوفّى ، نماز و روزه به جا آورده ، و زكات بدهد ! و اتفاقا آن دو تن رحلت نمودند و « صفوان بن يحيى » ، روزانه صد و پنجاه ركعت نماز مىگزارد ، و در سال ، سه ماه روزه مىگرفت ، و به هنگام اداى زكات نيز ، سه بار زكات مىپرداخت ! و هر آنچه از اعمال مستحبى از جانب خود به جاى مىآورد ، از جانب آن دو تن نيز انجام مىداد ! 9338712 خ 0 351 خ
نجاشى سپس به جريانى درباره « صفوان بن يحيى » اشاره مىكند كه بر علوّ روح تقوا و احتياط در وى دلالت دارد . وى از بعضى شيعيان نقل مىكند : « كسى در مكه به صفوان گفت كه دو دينار را به كوفه ، نزد اهلش برساند ؛ و او در پاسخ گفت : شترم كرايهاى است ، لذا بايد از صاحبش براى اين كار اجازه بگيرم ! » . 0438712 خ 0 352 خ به گفته نجاشى ، او از نظر ورع و عبادت در درجهاى قرار داشت كه أقران وى در عصرش به پاى او نمىرسيدند ! و از نظر درجات علمى نيز آنچنان بوده كه بنا به نقل نجاشى و شيخ طوسى ، سى كتاب تصنيف نموده و از چهل تن از اصحاب امام صادق عليه السّلام نقل روايت كرده است ! 1438712 خ 0 353 خ كشّى وى را جزو « اصحاب اجماع » ذكر كرده است . 2438712 خ 0 354 خ بنا به نقل كشّى ، « محمد بن سنان » مردم را در زمينه حلال و حرام به نزد « صفوان بن يحيى » حوالت مىنمود . 3438712 خ 0 355 خ او از جمله كسانى است كه سران واقفه در ابتداى امر ، براى اسكات و اقناع وى ، وعده پرداخت مال بسيارى را به او دادند تا با آنان همراهى كرده و موجب تقويت مذهبشان شود ! ولى او نپذيرفت . 4438712 خ 0 356 خ چنانكه شبيه اين پيشنهاد را به « يونس بن عبد الرحمن قمى » نمودند و او نيز شديدا به مقابله برخاست . 5438712 خ 0 357 خ
كشّى رواياتى را در مدح وى و بيان جايگاه رفيعش نزد ائمه عليهم السّلام نقل كرده است . امام رضا عليه السّلام در روايتى ، وى را داخل در حزب پدران گرامىاش معرفى فرموده و ادامه دادند :
سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي ) — صفحة 504
مساهمون: محمدرضا جبارى
ص٥٠٤