تخيّره ربّ العباد لخلقه * وليّا و كان اللّه بالنّاس أعلما « 1 »
و اخطل بشير بن مروان و بنى اميّه را چنين مىستايد :
بكم أدرك اللّه البريّة بعد ما * سعى لصّها فيها و هبّ عشومها « 2 »
و إنّك للمأمول و المتّقى به * اذا خيف من تلك الأمور عظيمها « 3 »
عبد الله بن زبير بن أشيم عبد الملك را چنين مىستايد :
هو القائد الميمون و العصمة الّتى * أتى حقّها فينا على كلّ باطل « 4 »
أقام لنا الدّين القويم لحلمه * و راى له فضل على كلّ قائل « 5 »
و فرزدق در مدح هشام بن عبد الملك چنين سروده است :
هشام بن خير النّاس إلّا محمّدا * و أصحابه إنّى لكم لم اقارف « 6 »
من الغشّ شيئا و الّذى نحرت له * قريش هدايا كلّ ورقاء شارف « 7 »
إلى آل مروان انتهت كلّ عزّة * و كلّ حصى ذى حومة للخنادف « 8 »
هم الأكرمون الأكثرون و لم يزل * لهم منكر النّكراء ، للحقّ عارف « 9 »
ناگفته نماند كه برابر اردوى ستايشگران دين فروش دنيا طلب ، يك دو تن شاعر بودند كه براى رضاى خدا و بيان حقيقت از ستايش آل پيغمبر و نكوهش آل ابو سفيان و مروانيان دريغ نداشتند . و اگر گاهى ممدوحان آنان مىخواستند صلتى اندك يا بسيار به ايشان بدهند نمىپذيرفتند . كميت بن زياد اسدى را كه سلسله قصيدههاى او بنام هاشميات معروف است بايد سر دسته اينان شمرد « 10 » اما فرياد اين شاعران در ميان آن همه بانگ و هياهو چون نسيمى خنك بود كه در دوزخى گداخته وزد و يا چنان كه
هامش
( 1 ) . پروردگار بندگان ، وليد را براى بندگانش به ولايت گزيد . و مصلحت مردمان را در اين كار بهتر ميدانست ( تاريخ الادب العربى ج 2 ص 341 )
( 2 ) . پس از آنكه دزد امت كوشش خود را كرد و باد فتنه انگيخته شد ، خدا حاجت آفريدگان را بوسيلهء شما برآورد .
( 3 ) . گاهى كه از كارهاى بزرگ ترسان شوند به تو پناه مىبرند و تو پشتيبان آنان هستى . ( ديوان ص 123 ) .
( 4 ) . او رهبر فرخنده و نگاهبانى است كه حق او هر باطلى را از ميان برد .
( 5 ) . او با خرد و بردبارى كه از همگان بيشتر دارد دين را براى ما برپا داشت ( ناسخ ج 5 ص 396 ) حالات سيد سجاد
( 6 ) . هشام ! اى پس از محمد و ياران او - فرزند بهترين مردمان !
( 7 ) . بشما دروغ نميگويم ، شما را فريب نميدهم . سوگند بدان كه قريش شتران جوان و كلانسان را براى او نحر مىكند .
( 8 ) . غرت و حشمت و جمعيتى كه تيرهء خندف راست ، به مروان منتهى مىشود .
( 9 ) . آنان بزرگواران بسيار عددند . و پيوسته آنان شناساى حق و منكر زشتى هستند . ( ديوان ص 9 ج 2 )
( 10 ) . ر ك . زندگانى فاطمه زهرا ص 191