متن : پيامبر اسلام از فرشتگان برتر است ، همچنين پيامبران ديگر ، به خاطر آنكه در آنان امرى [ - شهوت و غضب و مانند آن ] كه ضدّ قوهء عقلى است ، وجود دارد و ايشان ، آن را مطيع قوهء عقلى نمودهاند ، [ و اين امر مجاهدت و تلاش مىطلبد . ]
شرح : مردم در اينجا اختلاف كردهاند . اكثر مسلمانان برآنند كه پيامبران صلّى اللّه عليه و آله و سلّم برتر از فرشتگاناند . و گروهى از ايشان و جماعت حكيمان پيشين ، فرشتگان را برتر مىدانند .
دستهء نخست [ كه پيامبران را برتر از فرشتگان مىدانند ] چند دليل آوردهاند كه مصنّف ( ره ) يكى از آنها را ذكر كرد ، چون همان كافى است . و آن اينكه در پيامبران قوهء شهوى و غضبى و ساير قواى جسمانى ، مانند قواى خيالى و وهمى و غير آن وجود دارد ، و بيشتر احكام اين قوا با حكم قوهء عقلى در تضاد و مخالفت است تا آنجا كه غالب مردم به قوهء شهوت و غضب و وهم پناه مىبرند ، و مقتضاى قوهء عقلى را رها مىكنند . و [ در اين ميان ، ] پيامبران قواى طبايع خود را رام كرده مطابق با مقتضاى قواى عقلى خود عمل مىكنند و از قواى شهوانى و غير آن از قواى جسمانى روى مىگردانند . پس عبادات و كارهاى ايشان دشوارتر و سختتر از عبادات فرشتگان است كه اين قوا [ ى معارض ] را ندارند .
و چون عبادات ايشان دشوارتر است ، فضيلت آنان نيز بيشتر خواهد بود ، چون پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فرموده است : « برترين اعمال مشقّت بارترين آنهاست . » در اين مسأله ادلهء ديگرى از هر دو طرف وجود دارد كه در كتاب نهاية المرام ، آوردهايم .
ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى ) — صفحة 56
مساهمون: العلامة الحلي
ص٥٦