هركس را كه اين پيام به او برسد ، [ هشدار و ] بيم دهم . » و نيز مىفرمايد :
« وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا كَافَّةً لِلنَّاسِ ؛
« 1 » ما تو را جز بشارتگر و هشدار دهنده براى تمام مردم نفرستاديم » .
و سورهء جن دلالت مىكند بر مبعوث شدن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به سوى ايشان و خود فرمود : « من به سوى مردم سياه و سرخ مبعوث شدهام » . « 2 »
گفته نشود : چگونه مبعوث شدن پيامبر به سوى كسانى كه سخن او را نمىفهمد ، صحيح و روا باشد ، حال آنكه خداوند مىفرمايد :
« وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا بِلِسانِ قَوْمِهِ ؛
« 3 » ما هيچ پيامبرى را نفرستاديم مگر با زبان قومش » .
چون مىگوييم : هيچ بعدى در اين نيست ، [ و آن ] بدين صورت [ ممكن مىگردد ] كه مترجمى سخن او را براى كسانى كه آشنا با لغت او نيستند ، ترجمه كند . و در اين آيه نيامده است كه خداوند هيچ پيامبرى را نفرستاده است مگر به سوى كسانى كه زبان او را مىفهمند ، بلكه خداوند خبر داده است كه هيچ پيامبرى را جز به زبان قومش نفرستاده است [ اعم از آنكه رسالت او نيز اختصاص به قومش داشته باشد يا شامل ديگران هم بشود . مفاد اين آيه در صورتى نقض مىشد كه محمد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم با زبانى غير از زبان عربى در ميان اعراب برانگيخته مىشد . ]
[ اگر سؤال شود كه آيا يأجوج و مأجوج كه رابطهء آنان با مردم اين سو ، قطع است ، مكلف به شريعت اسلام هستند و آيا اسلام براى آنها نيز فرستاده شده است ؟ در پاسخ مىگوييم : ] قاضى القضات دربارهء يأجوج و مأجوج دو احتمال داده است :
نخست اينكه آنان اصلا مكلف نيستند ، هرچند در زمين مانند حيوانات افساد كننده ، فساد كنند .
دوم آنكه آنان مكلف هستند و دعوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به ايشان رسيده است ، بدين
هامش
( 1 ) - سبأ / 28 .
( 2 ) - كنز العمّال ، ج 11 ، ص 438 .
( 3 ) - ابراهيم / 4 .